ارتباط با ارواح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧ - انگيزههاى تاريخى
انتقامجوئى پافشارى و سرسختى عجيبى داشتند، و ممكن بود كينهتوزى را نسبت به شخص يا قبيلهاى از پدران و نياكان خود به ارث ببرند، گاهى براى توجيه انتقامجوئى وحشيانه خود، دست به دامان اين عقيده مىزدند؛ آنها عقيده داشتند هنگامى كه يكى از افراد قبيله آنها به قتل برسد، روح او در قالب پرندهاى شبيه به «بوم» كه آن را هامه مىناميدند، قرار مىگيرد، و پيوسته در اطراف جسد مقتول دور مىزند، و ناله وحشتزائى سر مىدهد، و هنگامى كه او را در قبر مىگذارند در اطراف قبر او گردش مىكند و مرتّباً فرياد مىزند: اسقونى! اسقونى! يعنى، سيرابم كنيد ... سيرابم كنيد! و تا خون قاتل ريخته نشود ناله غمانگيز او خاموش نخواهد شد!
تأثير چنين عقيدهاى در شعلهور ساختن حسِّ انتقامجوئى، قابل انكار نيست.
اكنون بايد ديد چرا و به چه دليل، فلاسفه و دانشمندان بزرگ عقيده به تناسخ را به عنوان يك عقيده خرافى، مردود شناختهاند؟