ارتباط با ارواح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١ - تاريخچه و سرچشمه عقيده تناسخ يا عود ارواح
اين نمونهاى از سخنان دانشمندان و فلاسفه بزرگ درباره معنى تناسخ مىباشد، و شايد حتّى يك مورد را هم نتوانيم پيدا كنيم كه دانشمندى تناسخ را غير از اين معنى كرده باشد.
منتها گاهى تناسخ را فقط به بازگشت روح در بدن انسان ديگر اطلاق مىكنند، و گاهى به معنى اعم از بازگشت به بدن حيوان يا انسان ديگر.
بعضى از فلاسفه نيز اين بحث را توسعه بيشتر داده، و چهار مرحله براى آن قائل شدهاند. (دقّت كنيد).
١- «نسخ» يعنى روح به بدن انسان ديگرى باز گردد.
٢- «مَسْخ» هرگاه در بدن حيوانى حلول كند.
٣- «فَسْخ» هرگاه به گياهى تعلّق گيرد.
٤- «رَسْخ» هرگاه به يكى از جمادات تعلّق پيدا كند! [١]
البتّه همانطور كه خواهيم ديد، دلايلى كه براى ابطال تناسخ و عدم امكان بازگشت روح به زندگى ديگر در اين جهان اقامه شده، همه اين مراحل را شامل مىگردد.
[١] توجّه داشته باشيد در اينجا و در مورد گياهان تعبير به حلول نشده، بلكه تعبير شده به تعلّق و نوعى ارتباط، و فرق ميان اين دو روشن است.