فرهنگ نامه مهماني - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧٣
١٠٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : صاحب خانه ، قبل از ديگران مى نوشد، [١] و بعد از همه ، دست هايش را مى شويد .
نكته
مطابق روايات ياد شده ، شايسته است كه ميزبان ، پيش از مهمانان در آغاز و بعد از همه آنان در پايان غذا خوردن ، دستان خود را بشويد. به نظر مى رسد پيام اصلى اين احاديث و ديگر احاديثى كه به ميزبان توصيه مى كند تا نخستين نفرى باشد كه مشغول غذا خوردن مى شود يا آخرين نفرى باشد كه از غذا خوردن دست مى كشد ، يادآورى اين نكته به اوست كه ميزبان بايد به صورت عملى ، خرسندىِ خود را از حضور مهمانان و آمادگى اش را براى پذيرايى شايسته از آنها اعلام نمايد و پيشى گرفتن ميزبان براى شستن دست خود پيش از شروع غذا خوردن ، در حقيقت ، وسيله اى براى ابراز اين معناست . روشن است چنانچه ميزبان ، خود ، پيش از همه در كنار سفره حضور يابد و براى خوردن غذا آماده شود ، مهمانان نيز راحت تر و بدون خجالت كشيدن ، مشغول غذا خوردن مى شوند . همچنان كه اگر ميزبان ، آخرين كسى باشد كه از غذا خوردن دست بشويد ، مهمان هايى كه كندتر غذا مى خورند، فرصت كافى براى سير شدن خواهند داشت . بر مبناى اين ادب مى توان گفت كه هر اقدامى از سوى ميزبان ـ كه نشانه رضايتمندى وى از پذيرايى از مهمان است ـ ، از نظر اسلام ، پسنديده است .
[١] يعنى اگر براى پذيرايى ، نوشيدنى آورده شد ، شايسته است كه ميزبان ، پيش از همه اقدام به نوشيدن نمايد ؛ همچنان كه سر سفره غذا نيز بايد قبل از آنان شروع به خوردن كند تا مهمانان خجالت نكشند . اين حديث ، با حديثى كه مى گويد : « ساقىِ قوم بايد آخر از همه آب بنوشد » ، منافاتى ندارد ؛ چرا كه ميان ميزبان و ساقى ، تفاوت است ؛ ثانيا بر فرض اين كه ميزبان ، خود ساقى باشد ، احتمال دارد حديث دوم ، ناظر به موردى باشد كه همگان تشنه اند . در اين صورت ، شايسته است كه ميزبان ، آخرين كسى باشد كه آب مى نوشد .