فرهنگ نامه مهماني - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩
ميهمان ، سختْ عزيز است ، ولى همچو نفسخفقان آرد اگر آيد و بيرون نرود . [١] در هر حال ، چنان كه در روايات اهل بيت عليهم السلام آمده ، حداكثر مهمانى ، سه روز است . در مَثَل هاى فارسى هم آمده كه : «مهمان ، تا سه روز عزيز است» . [٢] من اين جا دير ماندم ، خوار گشتمعزيز از ماندن دائم شود خوار چو آب اندر شَمَر، [٣] بسيار مانَدشود طعمش بَد از آرامِ بسيار. [٤]
٣ . پرهيز از حضور در مهمانى هاى نكوهيده
سومين اصل اساسى ـ كه رعايت آن براى مهمان لازم است ـ ، پرهيز از پذيرش دعوت به مهمانى هاى نكوهيده و ضد ارزشى است ، مانند: مهمانىِ كسانى كه انحراف اعتقادى و يا اخلاقى دارند ؛ زيرا معاشرت با آنها انسان را در معرض ابتلا به انحرافات آنان قرار مى دهد . يا مهمانى كسانى كه اهل لهو و لعب و ساز و آواز و برپايىِ مجالس گناه اند و يا مهمانى هايى كه با انگيزه رقابت ، همچشمى ، خودنمايى و فخرفروشى برگزار مى شود ؛ چرا كه چنين اخلاق ناپسندى ، موجب دشمنى ، و آفت خطرناك آسايش و آرامشِ زندگى است . از همين قبيل است مهمانى هايى كه ويژه ثروتمندان است ؛ زيرا اين گونه
[١] امثال و حكم ، دهخدا : ج ٤ ص ١٧٦٤ (ذيل واژه «مهمان») . [٢] همان : ص ١٧٦٣ «مهمان» . [٣] شَمَر : حوض ؛ حوض كوچك و تالاب (لغت نامه دهخدا ، ج ٩ ص ١٢٧٥٣) . [٤] امثال و حكم ، دهخدا : ج ٤ ص ١٧٦٣ .