«بَذْلُ ماءِ الْوَجْهِ فِى الطَّلَبِ اعْظَمُ مِنْ قَدْرِ الْحاجَةِ» «١» هزينه كردن آبرو در برابر «درخواست» همواره از مقدار نياز بزرگ‌تر است.
٤- احساس حقارت‌ همه كسانى كه به رذيله چاپلوسى آلوده شده‌اند، به شكلى از كمبود شخصيت و حقارت درونى رنج مى‌برند و براى جبران آن به تملق‌گويى روى مى‌آورند، در حالى كه چاپلوسى نه از حقارت آنان مى‌كاهد و نه بر شخصيت طرف مقابل مى‌افزايد. به داستان زير توجه كنيد:
روزى امام على عليه السلام از شهر «انبار» عبور مى‌كردند، كدخدايان آن ديار به پيشواز امام آمدند و جلو مركب امام، شروع به دويدن كردند. امام، از آنان پرسيد: «اين چه كارى است كه انجام مى‌دهيد؟» گفتند: اين رسمى است كه ما نسبت به بزرگان خود به جاى مى‌آوريم! امام فرمود: «به خدا سوگند! بزرگانتان از اين كار سودى نمى‌برند و شما نيز با اين‌گونه كارها، خود را در دنيا و آخرت به زحمت مى‌افكنيد.» «٢» پيامدها بدون ترديد، تملق و چاپلوسى، آثار ويرانگرى در فرد و جامعه دارد. در اينجا به برخى از آن‌ها اشاره مى‌كنيم:
١- گرفتارى در دام شيطان‌ رذايل اخلاقى از جمله چاپلوسى، دامى شيطانى است كه رهايى از آن چه بسا مشكل است. به فرموده امام على عليه السلام:
«حُبُّ الْاطْراءِ وَالْمَدْحِ مِنْ اوْثَقِ فُرَصِ الشَّيْطانِ» «٣»