بررسى مبانى بيمه در اسلام - برهانیان، عبدالحسین؛ تقیی - الصفحة ٨٦ - ١-٣ ایجاد روح برادری و همبستگی، راه مبارزه با فقر

و ضعف و سستى در دين، غربت در وطن و ... دانسته‌اند. [١] حضرت على ٧ در توصيه به فرزند گرامى خود محمد بن حنفيه مى‌فرمايد:

يا بُنَىَّ انّى اخَافُ عَلَيْكَ الْفَقْرَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْهُ فَانَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدّينِ مُدْهَشَّةٌ لِلْعَقْلِ داعِيَةٌ لِلْمَقْتِ. [٢]

اى فرزند! از تهيدستى بر تو هراسناكم! از فقر به خداوند پناه ببر كه همانا فقر دينِ انسان را ناقص، عقل را سرگردان و مردم را با انسان دشمن مى‌كند.

مفاد روايت نشانگر آن است كه فقر تنها يك معضل اقتصادى نيست بلكه معنويات انسان و اخلاقى اجتماعى او را نيز تحت تأثير و تهديد قرار مى‌دهد.

٣- ١. ايجاد روح برادرى و همبستگى راه مبارزه با فقر

اسلام با مسئله فقر به طور ريشه‌اى مبارزه كرده است چون منشأ فقر تنها وجود ظلم و اجحاف و يا نبود يك سيستم صحيح اقتصادى نيست، بلكه عواملى چون وجود تفاوتها در استعدادهاى فكرى و توانايى جسمانى نيز دخالت تام دارند. [٣] لذا اسلام با يك برنامه همه جانبه به جنگ فقر رفته است.

در بين همه راه‌حلهاى پيشنهادى اسلام ايجاد روح برادرى و همبستگى در بين افراد اجتماع از اهميت ويژه‌اى برخوردار است. امام على ٧ مى‌فرمايند مؤمنان وقتى در راه خدا با هم باصفا و مهربان باشند، بسان يك تن خواهند بود كه اگر يكى از آنان در بدنش درد و رنج باشد برادر ديگر در همان جا از بدنش احساس درد و رنج مى‌كند. [٤]

در روايتى ديگر از امام باقر ٧ است كه از ابن ارطاة سؤال كردند:

«اى پسر ارطاة برادرى (مواسات) در بين شما چگونه است.

- شايسته است

[١] در برخِی از رواِیات فقر موجب افتخار ،زِینت راحتِی و دوستِی با خدا شمرده شده که اِین موارد ناظر به فقر الِی الله است چرا که فقر مادِی زمِینه ساز بسِیارِی از ناهنجارِیها و مشکلات انسان مِیباشد براِی اطلاع بِیشتر رجوع شود به مِیزان الحکمه، ريشة «ف ق ر»

[٢] نهج البلاغه ترجمه محمد دشتِی، حکمت ٣١٩، ص ٣٢٧

[٣] صفاِیِی علِی ،فقر، ص ١٨ - ١٧، انتشارات هجرت

[٤] بحار الانوار، ج ٧٤، ص ٢٨١