احکام مالی - حسینی فاضل، مرتضی - الصفحة ١١٦ - ارکان هبه
اگر بخشنده از آنچه كه در بخشش است، آگاه بود، هرگز كسى در خواست ديگرى را رد نمىكرد.
بخشش به فاميل و خويشان مستحب است؛ زيرا خداوند به صله رحم دستور اكيد داده و از قطع ارتباط خانواده و فاميل به شدّت نهى كرده است. از امام باقر ٧ نقل شده كه فرمود:
سه خصلت است كه صاحبش نمىميرد جز اينكه كيفر آن را مىبيند: ١- طغيان ٢- قطع رحم ٣- قسم دروغ؛ و نزديكترين طاعتها به ثواب و پاداش صله رحم است.
امام صادق ٧ نقل مىكند:
شخصى خدمت رسول خدا ٦ آمد و پرسيد: به چه كسى نيكى كنم؟
حضرت فرمود: مادرت. آنگاه پرسيد: بعد از وى به چه كسى؟ حضرت فرمود: مادرت، و باز پرسيد ديگر چه كسى؟ و باز حضرت فرمود: مادرت. و در مرتبه چهارم فرمود: پدرت. [١]
تبعيض ميان فرزندان در بخشش مكروه است و در مواردى كه موجب فتنه، دشمنى، حسد، كينه و فساد گردد، حرام است. همچنان كه در صورت ايمن بودن از فساد، ترجيح بعضى به خاطر خصوصيتى كه سزاوار اولويت باشد، خوب است. [٢]
اركان هبه
١- عقد؛ به هر لفظى كه مقصود را برساند.
٢- طرفين عقد (بخشنده و گيرنده)
٣- مورد هبه
٤- قبض (تحويل گرفتن) گرچه در غير مجلس عقد باشد. [٣]
١. تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٦٠، م ٢١.
٢. همان، ص ٦١، م ٢٢.
٣. همان، ص ٥٦ به بعد، اقتباس از چند مسأله.