احکام مالی - حسینی فاضل، مرتضی - الصفحة ١١٩ - احکام هبه

٢- غير معوّضه (بدون عوض) [١]

اگر هبه مطلق باشد، لازم نيست گيرنده به بخشنده، پاداش و عوض بدهد و در صورتى كه عوض بدهد بر بخشنده پذيرفتنش واجب نيست، ولى اگر پذيرفت، هبه لازم مى‌شود و هيچ كدام حق رجوع به آنچه داده‌اند، ندارند. [٢]

احكام هبه‌

حق رجوع (پس گرفتن)

و اين دو صورت دارد:

١- قبل از تحويل (قبض)، در اين صورت هبه كننده، حق رجوع در مورد هبه را دارد.*

٢- بعد از تحويل كه هبه تمام مى‌شود، حكمش به شرح زير است:

الف- در بخشش به خويشان نسبى مثل پدر، مادر، فرزند و مانند اينها، حق پس گرفتن ندارد.

ب- در بخشش به بيگانه و خويشان سببى [٣] چهار صورت وجود دارد:

١- تا وقتى كه عين باقى باشد، حق پس گرفتن دارد.

٢- اگر همه يا بعضى از آن تلف شود، به طورى كه با وجود اين تلف عرفاً عين به همان شكل باقى نيست، حق رجوع ندارد.

٣- چنانچه گيرنده هبه، عوض آن را- اگر چه مختصر- بدهد، حق رجوع براى بخشنده نيست.

٤- اگر هبه كننده از هبه‌اش قصد تقرّب به خداى تعالى داشته باشد، حق رجوع نيست. [٤]

١. تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٥٨، م ١١.

٢. همان، م ١٢.

*. در اِین حکم بِین خوِیشان نسبِی و دِیگران فرقِی نِیست. (ر.ک. استفتائات، ج ٢، ص ٣٢٦ و ٣٣١.)

٣. زن و شوهر در حکم خوِیشان غِیر نسبِی‌اند ولِیکن احتِیاط آن است که اگر هبه‌اِی به ِیکدِیگر داشته باشند پس نگِیرند.

٤. تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٥٨، م ٨.