اقدامها، دولت انگلستان كنسولگريهاى جديدى در شهرهاى ايران داير نموده، يك هيأت بازرگانى به مناطق جنوبى ايران اعزام كرد و در نتيجه روابط سياسى و تجارى خود را با ايران گسترش داد و موفق شد تا حدودى فعاليتهاى آلمان در ايران را محدود سازد.
همزمان با افزايش حضور انگلستان، فعاليت روسها نيز در شمال ايران به بهانه افزايش نفوذ انگلستان و آلمان گسترش يافت و دو كشور با ايران مانند يك كشور اشغال شده رفتار مى‌كردند. «١» نهضت مشروطه ايران‌ اساس و پايه‌هاى حكومت قاجاريّه كه با خونريزى و قتل عامهاى داخلى و خارجى بنا نهاده شده بود، در تمام مدت خود جز مصيبت، گرفتارى و مشكلات داخلى وخارجى، حاصل ديگرى براى ايران نداشت. دو جنگ طولانى با روسيه و در نتيجه از دست دادن شهرها و مناطق زرخيز قفقاز ايران، تحميل دو قرارداد صلح تحميلى گلستان و تركمنچاى، جدايى هرات، تركستان، پنجاه سال حكومت استبدادى ناصر الدين شاه، سفرهاى طولانى او به اروپا و واگذارى امتيازهاى مهم به روسيه و انگلستان كه باعث تشديد رقابت آنها در امور داخلى ايران و در نتيجه باعث گسترش روز افزون نفوذ آنها در تمام شؤون ادارى، اقتصادى، نظامى، اجتماعى و فرهنگى ايران از يك سو و سياست مديون كردن ايران از طريق اعطاى وامهاى پى در پى با بهره زياد و در اختيار گرفتن منابع مالى و اقتصادى ايران، استبداد و خودكامگى و حكومت مطلقه پادشاهان قاجاريه و عدم مشاركت مردم در اداره امور كشور، از سوى ديگر همه دست به دست هم داده بود تا زمينه‌هاى لازم يك تحول مهم در ايران فراهم شود. «٢» علاوه بر همه اينها، قيام و پيروزى جنبش تنباكو عليه استبداد داخلى و استعمار خارجى و كاهش اقتدار ناصر الدين شاه، تبادلات فرهنگى و افزايش مسافرتهاى مردم به اروپا و در نتيجه آشنايى و اطلاع از پيشرفتهاى علمى و سياسى آنها، خود باعث گسترش افكار آزاديخواهى در مردم ايران شده، كم كم اصطلاحاتى مانند قانون، شرع، عدالت و تاريخ روابط خارجى معاصر ايران ١٠٨ ب - روسيه ص : ١٠٨