روابط ايران با تركيه‌ پس از فروپاشى امپراتورى عثمان تاريخ روابط خارجى معاصر ايران ٢٤٨ روابط ايران و آلمان ص : ٢٤٧ ى، كشور تركيه فعلى از بقاياى آن تشكيل شد. در سال ١٣٠٢ ه. ش/ ١٩٢٣ م هنگامى كه مصطفى كمال پاشا (آتاتورك) در آن كشور نظام جمهورى اعلام كرد و قدرت را به دست گرفت، رضاخان كه بر مسند نخست وزيرى ايران تكيه زده بود، بلافاصله با آتاتورك روابط دوستانه‌اى برقرار نمود و پس از اين كه به سلطنت رسيد، به آن كشور مسافرت كرد و روابط دو ديكتاتور با يكديگر گسترش يافت.
اوج همكارى‌و روابط دو كشور در اين زمان شركت آنها در پيمان عدم تعرض منطقه‌اى «سعدآباد» در سال ١٣١٦ ه. ش بود. «١» پس از سقطو رضاخان از قدرت و آغاز سلطنت محمدرضا، روابط دو كشور روال عادى خود را طى كرد و پس از تشكيل «پيمان دفاعى بغداد» و عضويت ايران در آن، سياست خارجى دو كشور با توصيه امريكا وانگليس تحت عنوان سياست كلى كشورهاى بلوك غرب عليه شوروى (كانتينمنت) گرايش بيشترى به سوى همگرايى يافت و دو كشور ايران و تركيّه اوّلين سد دفاعى جنوب بلوك شرق و كمونيست را تشكيل دادند.
ظهور «جمال عبدالناصر» در مصر و ملى شدن كانال سوئز و تشكيل حكومت طرفدار شوروى در دو كشور مصر و سوريه از يك سو و كودتاى سال ١٣٣٧ ه. ش/ ١٩٥٨ م در عراق و سقوط حكومت سلطنتى طرفدار غرب و جايگزينى حكومت طرفدار «عبدالناصر» متمايل به شوروى در آن كشور از سوى ديگر، باعث نزديكى بيشتر دو كشور ايران وتركيه شد. در نتيجه اين دو كشور با همكارى امريكا و مشاركت انگلستان و پاكستان پيمان ديگرى را به نام «سنتو» «٢» در آنكارا تشكيل دادند. روابط سياسى، اقتصادى، امنيتى و نظامى ايران و تركيه به علت اشتراكات گوناگون دوكشور روز به روز گسترش پيدا كرد و به عاليترين سطح خود در دوران جنگ سرد رسيد. «٣»