فنون و روش‌هاى تأثيرگذارى و كنترل طرز تلقى‌ها،عقايد و رفتار انسان‌ها از طريق كاربرد كلمات و نمادهايى چند است.امروزه اين واژه در معناى تحت تأثير قرار دادن ديگران و جلب آنان به هدف،حزب و مرامى خاص به كار مى‌رود. [١]

گاه برخى آرزو مى‌كنند فرد يا جمعى به عقيدۀ خاصى متمايل شده يا رفتار به خصوصى داشته باشند.براى مثال،مسلمانان ساير كشورهاى اسلامى با الگو قرار دادن انقلاب اسلامى ايران قيام نمايند.براى تحقق چنين آرزويى چه بايد كرد؟براى پاسخ به اين سؤال بايد حالتى را كه در انسان پديدار مى‌گردد تا دست به يك عمل يا بروز يك احساس يا عقيدۀ خاص بزند، بررسى كرد.از تفاوت‌هاى اساسى انسان و حيوان اين است كه حيوان اعمال را به‌طور غريزى و بدون پشتوانه احساس و فكر انجام مى‌دهد.پرنده‌هايى هر سال هزاران كيلومتر را بدون خطا در مسيرى معيّن طى مى‌كنند،بدون اين كه تفكر و شناختى عقلانى داشته باشند.آن‌ها در اين عمل مانند يك ماشين تنظيم شده،برنامۀ از قبل آماده شده‌اى را انجام مى‌دهند،اما انسان از چنين نيرويى كه به‌طور خودكار تمام فعاليّت‌هاى او را تنظيم نمايد،بى‌بهره است و به‌جاى آن،در اكثر موارد،ارادۀ انسانى او دستور انجام كار را مى‌دهد.اين اراده حاصل برقرارى تعادل در روان او بين معتقدات،احساسات و مانند آن است.

روان آدمى نقش فرماندهى اعمال او را به عهده دارد.انسان هنگامى به امرى دست مى‌زند كه از قبل نسبت به آن پذيرش ذهنى داشته باشد.از اين رو،شيوۀ تبليغ كردن اعم از خوب و بد اين است كه مخاطب را از نظر ذهنى متقاعد كند.پذيرش ذهنى دو جنبه عقلى و غير عقلى دارد.پذيرش عقلى پذيرشى است كه عقيدۀ مخصوصى از طريق يك كنكاش منطقى در ذهن جاى

[١] .درآمدى بر دايرةالمعارف علوم اجتماعى،باقر ساروخانى،ص ٥٧٧-٥٧٨.