زندان - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١
تاجايى كه در زندان هاى حجاج بن يوسف ثقفى (والى عبدالملك بن مروان در عراق) پنجاه هزارمرد، وسى هزار زن بودند كه شانزده هزار از زنان، بدون همسر بودند، آنهم باشرايط اسفبار تادر سال ٩٥ هجرى مرگش فرا رسيد. «١» البته دوران حكومت عمر بن عبدالعزيز زندانها همراه باعدل ونظم شد. «٢» در دوران عباسيان، تعداد زندانها بيشتر واز امكانات بهترى برخوردار بود ومقررات خاصى براى زندان تدوين شد وبزهكاران مختلف را از هم جدا كردند، به ويژه در عصر خلافت معتضد عباسى كه نظام واحدى بر زندانهاى سراسر كشور حاكم كرد. و ثروت زيادى را وقف زندانها ومخارج زندانيان نمود و پزشكانى مخصوص زندانيان قرار داد وديوان ودفتر ثبت حالات براى آنها تعيين كرد. «٣» ولى اين اصطلاحات در عمل دوام نيافت وبنى عباس نيز چون اسلاف ستمگر خود (بنى اميه) جهت انتقامگيريهاى شخصى وشكنجه كردن وكشتن مخالفان ومتهمان، زندانهاى مخوفى ساختند وحتى امامان معصوم شيعه همانند موسىبن جعفرعليه السلام وامام هادى (ع) وفرزندان پاك پيامبر (ص) وپيروان آنان را سالها در سياه چالها محبوس كرده وسرانجام به قتل مىرساندند.
زندان در ايران در باره وضع زندانها در ايران باستان گرچه اسناد ومدارك لازم در دست نيست ولى زندانها بيشتر در قلعهها بنامى شد وكيفرها بسيار شديد وهمراه باشكنجه بود ودر مواردخاص، مجرمان راحبس مىكردند وگاهى دست وپاى آنان را بسته در سياه چالها مى انداختند، وتعدادى موش با آنها همراه مىكردند تامجرمان با زجر وشكنجه ازبين بروند.