صحابه از منظر اهل بيت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٩ - تعريف ابن حجر و گستره آن
عبدالله بن مسعود نقل مىكند كه حضرت عدهاى را موظف كرده بود تا روزانه، نزدش حضور يابند. خودش آيات قرآن را ده آيه ده آيه، مطرح مىكرد و تلاوت، تفسير و شيوه استنباط فروع احكام از اصول و مبانى كتاب و سنت را به آنان مىآموخت. حضرت همواره در آموزش اين گروه مىكوشيد تا از ميان آنان، افرادى شايسته و لايق، حافظ و قارى قرآن، مفسر و شارح آيات و فقهايى كامل تربيت كند تا در آينده، راهبران لايقى براى امت باشند. البته هر يك از آنان به اندازه لياقت و شايستگى خود، بهره مىبرد.[١] سرآمد همه آنان نيز، مولا اميرمؤمنان عليه السلام بود؛ زيرا پس از پيامبر، اعلم الناس بود؛ همگان به علم او نياز داشتند و او از همه بى نياز بود.
در قرآن كريم مىخوانيم:
(أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها)[٢]؛ باران رحمت- كه فيض الهى است- مىريزد و در پهناى دشت، هر جويبار به اندازه گنجايشش از آن بهره مىگيرد.
(نَرْفَعُ دَرَجاتٍ مَنْ نَشاءُ وَ فَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ)[٣]؛ شايستگان درجات متفاوتى دارند و بر هر دانشورى، دانشور برترى هست.
(يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً)[٤]؛ حكمت (بينش و بصيرت دينى) تنها به شايستگان داده مىشود و هر كه مشمول اين عنايت گردد، از خير و بركات عظيمى برخوردار است.
[١] . ر. ك: تفسير و مفسران، ج ١، ص ١٦٢ و ١٦٣، به نقل از جامع البيان فى تفسير القرآن، ج ١، ص ٢٧- ٣٠.
[٢] . رعد ١٣: ١٧.
[٣] . يوسف ١٢: ٧٦.
[٤] . بقره ٢: ٢٦٩.