درسهايى از وصيت نامه امام خمينى( ره) - شفيعى مازندرانى، محمد - الصفحة ٩٥
ترديدى نيست كه اسلام با طرح مسأله اخوّت در ميان مسلمانان و برقرارى روابط سالم ميان آنان با ساير ملل، درپى تحقّق همزيستى مسالمتآميز جهانى است. اين مسأله يكى از اهداف اساسى قرآن كريم است. به سه آيه در اينباره اشاره مىكنيم:
قل يا اهلالكتاب تعالوا الى كلمة سواء بيننا و بينكم ألّا نعبد الّا اللّه و لانشرك به شيئاً و لايتّحذ بغضنا بغضاً ارباباً من دوناللّه، فان تولّوا فقولوا اشهدوا بانّا مسلمون؛[١]
بگو اى اهل كتاب بياييد از آن كلمه حقّى كه مشترك ميان ما و شما است پيروى كنيم؛ به جز خداى يكتا را نپرستيم، چيزى را شريك او ندانيم، و بعضى از انسانها را به جاى خداوند برنگزينيم. پس اگر از حق روىگردان شوند، بگوييد گواه باشيد كه ما تسليم اراده پروردگاريم (ولى شما از آن گريزانيد).
در اين آيه سخن از دعوت به برقرارى ارتباط سالم با اهل كتاب است. ولى در آيه بعدى سخن از همزيستى مسالمتآميز حتّى با مشركان و بتپرستان است.
٢. يا ايّهاالذين آمنوا اصبروا و صابروا و رابطوا واتّقوا اللّه لعلكم تفلحون؛[٢]
اى مؤمنان! در زندگى فردى (در برابر سختىها و نيز براى انجام گناه هنگام فراهم بودن زمينه آن) صبور باشيد و (در زندگى اجتماعى نيز براى يارى يكديگر و ...) صابر باشيد و با يكديگر در ارتباط باشيد و توان خود را به هم مرتبط سازيد و خداترس باشيد تا پيروز و رستگار شويد.
اين آيه بازگو كننده اين حقيقت است كه ارتباط ميان افراد در زندگى فردى و اجتماعى، از عوامل دستيابى به سعادت و يكى از اهداف اساسى مورد توجّه حكومت اسلامى است.
٣. و بشّرالّذين كفروا بعذاب اليم. الّاالّذين عاهدتم منالمشركين ثم لم ينقصوكم شيئاً و لم يظاهروا عليكم احداً فاتمّوا اليهم عهدهم الى مدّتهم، انّاللّه يحبّ المتّقين؛[٣]
كافران را به عذابى سخت تهديد كن مگر كسانى كه با آنان ميثاق بستهايد؛ آنان كه پيمان را نقض نكردند. و هيچيك از دشمنان شما را يارى ندادند. شما نيز به ميثاق وفادار باشيد كه خدا پرهيزكاران را دوست دارد.
[١]. آل عمران/ ٦٤؛ سيوطى، درّالمنثور، ج ٢، ص ٤٠؛ زركشى، البرهان من علوم القرآن، ج ١، ص ٢٠٥. رسولخدا صلى الله عليه و آله در نامه خود به هرقل به اين آيه اشاره كردهاند.
[٢]. آل عمران/ ٢٠٠. ر. ك: الميزان، ج ٤، ص ٩٧.
[٣]. توبه/ ٣- ٤.