درسهايى از وصيت نامه امام خمينى( ره) - شفيعى مازندرانى، محمد - الصفحة ٩٩

مسلمانان را از نزديك ارزيابى كنند و با رهبران اسلامى به مناظره بنشينند.[١]

البتّه توجّه به اين حقيقت ضرورى است كه سير و سياحت و جهانگردى با توجّه به اهداف والاى انسانى، مورد نظر اسلام است. آنچه «توريسم اسلامى» را از غير آن متمايز مى‌سازد همين نكته است، هر سير و سياحتى را نمى‌توان «توريسم اسلامى» لقب داد. در قرآن، آنجا كه مردم را به سير و سياحت براى تماشاى عاقبتِ كار تكذيب‌گران‌[٢] و مخالفان حق، مشاهده سرانجام زندگى مجرمان و عصيان‌گران،[٣] ديدن چگونگى خلقت‌ها و پيدايش تمدّن‌ها، آداب، رسوم و سنن اقوام پيشين‌[٤] و نظاره كردن روزگار انحطاط مشركان‌[٥] مورد توجّه اكيد توريسم اسلامى است.

امير مؤمنان عليه السلام در وصيّت‌نامه معروف خود به همگان يادآورى مى‌كند كه براى تماشاى ديار و آثار گذشتگان به سير و سياحت بپردازند:

و سرفى ديارهم آثارهم فانظر فيما فعلوا و عمّا انتقلوا و اين حلّوا و نزلوا؛[٦]

به سياحت ديار و تماشاى آثار آنان همّت گمار و بنگر كه چه كردند و چه شدند و به چه روزگارى در افتادند و به كجا سقوط كردند.

گردش‌گرى اسلامى مى‌تواند سبب انتقال و تبليغ فرهنگ حق شود. مهاجران حبشه به سرپرستى جعفربن‌ابيطالب در هنگام جنگ خيبر به مدينه بازگشتند و راهى نبرد شدند. آنان با جمعى از نصارا به همراهى «بُحيرا» حركت كردند. رسول‌خدا صلى الله عليه و آله اين گروه هشت نفرى را به حضور پذيرفت و سوره «يس» را بر آنان تلاوت كرد. وقتى كه سوره به پايان رسيد، اشك از چشمان آنان سرازير گشت و گفتند: «اين سخنان چقدر شبيه است به سخنانى كه بر عيسى نازل شد» و سپس به اسلام گرويدند.

نتيجه‌

عواملى كه در تأمين اهداف اساسى همزيستى مسالمت‌آميز، براى حفظ وحدت دخالت‌

[١]. صدوق، توحيد، باب« مناظره امام صادق با زنادقه»: عيون اخبار الرضا، باب« مناظره ميان امام هشتم عليه السلام با زنادقه».

[٢]. فسيروا فى‌الارض فانظروا كيف كان عاقبة المكذّبين.( آل عمران/ ١٣٧)

[٣]. قل سيروا فى‌الارض فانظروا كيف كان عاقبة المجرمين.( نمل/ ٦٩)

[٤]. قل سيروا فى‌الارض فانظروا كيف بدأ الخلق، ثّم اللّه ينشى‌ء النّشاة الاخرة.( عنكبوت/ ٢٠)

[٥]. افلم يسيروا فى‌الارض فينظروا كيف كان عاقبة الذّين من قبلهم، كانوا اكثر منهم و اشدّ قوّةً ....( مؤمن/ ٨٢)

[٦]. نهج‌البلاغه، نامه ٣١.