از اين آيات در مى‌يابيم كه همزيستى مسالمت‌آميز و برقرارى ارتباط سالم با ساير ملل، مشروط به وجود ايدئولوژى خاصّى در طرف ارتباط نيست. اين ارتباط فقط مشروط به تأمين اهداف اساسى ارتباط است. پس از برقرارى ارتباط سالم بايد به آن اهميّت داد مگر آنكه از سوى دشمن، اصول آن نقض شود.

توجّه به ديدگاه اسلام درباره برقرارى ارتباط سالم با ساير ملل مى‌تواند اين حقايق را فراروى ما نهد.

الف. از ديدگاه اسلام، همه انسانها از يك گوهرند:

يا ايّهاالنّاس اتّقوا ربكم الذّى خلقكم من نفس واحده؛[١]

اى مردم بترسيد از خدايى كه شما را از يك تن آفريد.

ب- اسلام دين همه انسانها است؛

يا ايّها النّاس انّى رسول اللّه اليكم جميعاً؛[٢]

اى مردم! من رسول‌خدا بر همه شمايم.

بر اين اساس رسالت الهى رسول خاتم نيز بايد به گوش همه جهانيان برسد؛ چنانكه در قرآن چنين مى‌خوانيم:

ما ارسلناك الّا كافّةً للناس بشيراً و نذيراً؛[٣]

ما تو را مبعوث نكرديم جز آنكه همه مردم را بشارت دهى و از عذاب بترسانى.

ج- جامعه بشرى خانواده‌اى بزرگ را تشكيل مى‌دهد كه دين و پيامبر آن يكى است؛ بنابراين، ضرورت برقرارى ارتباط سالم ميان اعضاى اين خانواده براى ايجاد همزيستى مسالمت‌آميز و ابلاغ رسالت الهى بر كسى پوشيده نيست. اسلام همواره منادى برقرارى چنين ارتباطى ميان همه ملت‌ها بوده است.

رسول خدا هنگام ورود به مدينه، به تحكيم اخوت ميان مسلمانان پرداخت و با امضاى پيمان‌نامه‌ها با پيروان اديان ديگر و حتّى با امضاى صلح نامه معروف «حديبيّه» با مشركان مكّه‌

[١]. نساء/ ١.

[٢]. اعراف/ ١٥٨.

[٣]. سبأ/ ٢٨.