مى شود تا مقدارى كه سايه هر چيزى به اندازه خودش شود. بعد از اين، وقت نماز ظهر تمام مى شود و وقت نماز عصر فرا مى رسد و اوّل وقت نماز عصر زمانى است كه به اندازه خواندن چهار ركعت نماز ظهر، از زوال خورشيد گذشته باشد. و آخرين وقت نماز عصر هنگامى است كه سايه هر چيز دو برابر خود شود و اوّل وقت نماز مغرب بعد از غروب خورشيد است و آخر وقت آن، بعد از ناپديد شدن شفق است.[١]

بعضى از فقهاى شيعه فرموده اند:

«اگر خورشيد غروب كرد، وقت نماز مغرب و عشاست و اختلافى ميان فقها نيست كه اوّل وقت نماز عشا، بعد از ناپديد شدن شفق است».

شيخ طوسى همچنين در مبسوط مى فرمايد:

«با هم خواندن نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا چه در سفر باشد يا حضر، هوا بارانى باشد، يا آفتابى با هم به جاى آوردن نماز ظهر و عصر در اوّل ظهر است و اگر در وقت عصر، ميان آنها جمع نمايد، جايز است».[٢]

در اين جا به برخى از رواياتى كه بر جواز جمع بين دو نماز به نحو مطلق دلالت مى كنند، اشاره مى كنيم:

[١] - خلاف، شيخ طوسى: ١/ ٢٥٧.

[٢] - المبسوط: ١/ ١٤٠.