«روشن ترين روايت در جواز جمع دو فريضه، عبارت است از اداى هر دو در وقت يكى از آنها، نه در زمان فريضه ديگر؛ بدين صورت كه يا نماز دوّم پيش از وقت مخصوصش و همراه با نماز اوّل خوانده شود و يا نماز اوّل، تا وقت مخصوص نماز دوّم به تأخير انداخته شود.

ايشان اضافه كرده اند:

«اين چيزى است كه از اطلاق لفظ جمع در سنن به ذهن تبادر مى كند و همين مطلب محلّ نزاع است».[١]

نووى مى نويسد:

«بعضى، روايات جمع بين نمازها را در جايى كه عذرى مانند بيمارى و نظير آن باشد، معنا و تأويل مى كنند و اين نظر احمد بن حنبل و قاضى حسين از اصحاب ماست. و خطابى و متولى و رويانى هم اين نظر را برگزيرند و اين همان رأيى است كه ما در تأويل ظاهر اين احاديث، انتخاب كرديم».[٢]

برخى، تاويل ياد شده را نپذيرفتند. او مى گويد:

«گفته شده كه دليل جمع نمازها بروز بيمارى است و نووى اين قول را تقويت كرده است. اين برداشت اشكال دارد؛ چون كه اگر پيامبر اكرم (ع) به خاطر بيمارى، دو نماز را جمع كردند، مى بايستى‌

[١] - ارشاد السارى: ٢/ ٢٢٢، كتاب مواقيت الصلاة باب تأخير الصلاة.

[٢] - صحيح مسلم بشرح النووى: ٥/ ٢١٨.