و ادله عقليه مطابقت كرد در اين صورت احتياجى به تحقيق در سند اين روايات نيست، زيرا متون بعضى از احاديث به اندازه‌اى روشن است كه سند آن را تصحيح مى‌كند و نيازى به فحص و دقت ندارد، و اگر چنانچه متن حديث با ضرورت عقل و برهان مخالفت داشت، و ليكن از نظر امكان قابل توجيه بود، در اين صورت اگر سند آن حديث درست بود باز هم قابل عمل است.

اگر از ظاهر روايت چيزى فهميده نشد و حق اجراى قاعده «امكان» هم درباره آن نرفت در اين صورت ممكن است روايت را از ظاهر انصراف داد و به معانى معقوله تأويل كرد و اگر تأويل آن هم ممكن نگرديد و مضمونش مخالف با وجدان و ضرورت بود با صحت سند هم قابل عمل نيست، چون متن آن مضطرب بوده و فهم روايت از عهده مكلفين خارج است در اين صورت متن حديث به جهت سند به اهلش برمى‌گردد و چنانچه روايت از نظر سند درست نباشد قابل اعتماد نيست و از نظر فقهاء و اهل علم «مطروح» اعلام مى‌شود.

با اين مقدمه اخبار و روايات وارده در پيرامون زمين:

گاو، ماهى، رعد، برق و زلزله روشن مى‌شود، اگر چنانچه اين‌گونه احاديث به معانى معقوله تفسير و تأويل گرديد و رموز و اسرار آن كشف شد و اسباب و علل طبيعى آن معلوم گرديد در اين صورت مطلوب حاصل است.

اگر ظواهر اين اخبار با ضرورت عقل مخالفت كرد، هر كدام از اين احاديث كه از نظر سند درست بود معنى و مقصود