من به اين نقضها و ابرام ها كارى ندارم، در گذشته نظر خود و دليل آن را گفتم، غرض من اين است كه اگر قول به تعدد نزول قرآن در بين قدماى شيعه مورد قبول مى بود شيخ مفيد كه رئيس مذهب و استاد شيخ طوسى و سيد مرتضى بود حتما در كلام خود نرمش نشان مى داد و اعتراض علمى خود را متوجه شخص صدوق نمى كرد.

ريشه اين نزاع را در ديدگاههاى شيخ مفيد و شيخ صدوق و مجلسى رحمهم الله بايددانست.

نظر دو نفر محدث اخير به متون اخبار و پذيرش آنها از راه اسانيد نيست واعتقاد زيادى به آنها از راههاى ديگر دارند ولى شيخ مفيد غالبا دقت بيشتر در پذيرش اخبار به خرج مى دهد.

ما بايد مقلد يك طرف نباشيم و خود ما بر اساس قواعد عقلى و رجالى به احاديث نگاه كنيم.

الحق لا يعرف بالرجال بل الرجال يعرفون بالحق. اعرف الحق تعرف اهله.

والله الموفق.

[١] . همان، ص ٢٥٣ تا ٢٥٤