بدرجاتها، و ملايكه عالم جبروت، بصفوفها، را مشاهده نمود؛ كان، عليه السلام، يسمع صريف أقلامهم. و بعد از عبور از منازل نوريه و بلوغ به مقام‌ «قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى‌» و استيفاى درجات اكمليت، ثم مع نزلة يسيرة لقبول الحقائق النازلة من غيب الوجود و شهود آن چه كه بر كتاب استعداد او در أزل نقش بسته بودند بدون تجافى از مقام غيب مغيب وجود خود و شهود تفصيلى كينونت و مقام جمع الجمع قرآنى خويش و نزول به ساحت ملكوت و ورود به منزل دنيوى، در صحيفه وجود خود مشاهده مى‌كند مراتب و درجات وحى را. به عبارت اوضح، حقيقت وحى بعد از مرور به مقامات جمعى احدى احمدى، بر فص نفس شريف آن حضرت منطبع مى‌گردد، و صورت جبروت بر حسّ باطن وى متمثل مى‌شود؛ و نيز صورتى از آن بر حسّ ظاهر آن حقيقة الحقائق منكشف مى‌گردد. و در اين مقام است كه ملك حامل وحى، كه از باطن و مقام غيب او استمداد مى‌نمايد، به صورت محسوس ظاهر مى‌گردد؛ و آن ملك را كه هيكل جبروتي او مشهود آن حضرت بود به صورت محسوس مى‌بيند؛ و آن ملك بدون تجافى از مقام جبروتي خود، متنزل در مرتبه حس، و يا متمثل به صورتى مناسب با شهود حسّى، بر آن حضرت حقايق غيبى را القا مى‌نمايد. و آن جناب كلام ملك را به مشيّت حق مى‌شنود، و يا به صورت قدرى در لوح، كه حامل آن ملك وحى است، مشاهده مى‌نمايد. به تقريرى اشمخ، سرّ توحيد در جميع مراتب وجودى ختم نبوت ظاهر مى‌شود، و حجاب از عين قلب و حسّ او مرتفع مى‌گردد.

نفس نبويه در مقام خلق، يعنى بعد از تنزل از مقامات حاصل از ولوج در واحديت و احديت، از جهت عقلانى و روح عقلى معارف را از ملك مقرب حامل وحى تلقى نموده، و به بصر و سمع عقلى كلام حق را مى‌بيند و مى‌شنود. و از آن جا كه اين نفس شريف جامع جميع حضرات است- از حضرت احديت و واحديت و حضرت جبروت و عالم مثال، كه سومين منزل از منازل غيب وجود است، و عالم حس، كه حضرت شهود نام دارد- ملك وحى را بعد ما كان معقولا و عقلا، و غبّ ما كان متمثلا و متنزلا في عالم المثال و الحس، به صورت محسوس متمثل مى‌بيند.

و ثم ينحدر إلى حسّه الظاهر و يسمع أصواتا منظومة و حروفا مسموعة. كسانى كه افق ولايت آنها نزديك به روح كلى و قلب بالغ به مقام روح و سرّ است و اتحاد معنوى‌