قرآن هرگز تحريف نشده - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٤٦ - ترتيب سوره هاى قرآن
نوبت نازل نگشته اند به دستور پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله است كه جبرئيل به فرمان خداوند به او خبر داده بود و چنان كه ما در جلوتر آن را ثابت كرديم همه مسلمين بر اين عقيده اجماع دارند .
اما اينكه گفتيم در سوره هائى كه به يكبارگى نازل نشده چون مطلب در سوره هائى كه به يك نوبت نازل شده واضح تر است , زيرا آنها , مانند سوره( حمد) و ( انعام) و بسيارى از سور مفصل در حالى كه آياتشان همين ترتيب خاص را داشته ا ند نازل شده است .
مقصود از مفصل سوره هاى كوتاهى هستند كه بعد از حواميم , شروع مى شوند و تا آخر قرآن ادامه دارند چنانكه در فن چهارم از مقدمات مجمع البيان طبرسى , و در اتقان سيوطى در خاتمه نوع ١٩ بيان شده است . [١]
سخن تنها در اين است كه آيا ترتيب سوره هاى قرآن در ميان دو جلد بر اين هيئت كه حالا در معرض ديد ما هست و به سوره حمد آغاز گشته و به( قل اعوذ برب الناس ) پايان يافته , آيا اين ترتيب در دوران پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و به دستور او بوده است . يا نه .
آيا ترتيب سوره ها نيز مانند ترتيب آيات توفيقى بوده است يا نه .
حق اين است كه توفيقى بوده و قرآن به نحو كنونى در زمان
[١]- آخرين سوره مفصل بدون اختلاف سوره الناس است ولى درباره اولين سوره آن ١٢ قول است و راغب در مفردات گفته : المفصل يك هفتم از آخر قرآن است و به سه بخش طولانى و متوسط و كوتاه تقسيم بندى شده و ما جلوتر هم در اين باره سخن گفتيم . ( مترجم )