اعتقاد ما - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٤ - ٥٩- يكى از منابع فقه، دليل عقل است
عالم و حكيم، اين امور را براى ما حرام شمرده، و هرگز راضى به انجام آنها نيست، و اين يك حجّت الهى بر ما بود.
آيات قرآن پر است از تعبيراتى كه همه بيانگر اهميّت عقل و دلايل عقلى است.
براى پوييدن راه توحيد، قرآن ارباب عقل و خرد را دعوت به مطالعه آيات الهى در زمين و آسمان مىكند: «انَّ فى خَلْقِ السَّمواتِ وَ الارْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النّهار لآياتٍ لُاولِى الالْبابِ». [١]
از سوى ديگر، هدف از بيان آيات الهى را افزايش فهم و عقل انسانها مىشمرد:
«انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآياتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ؛ بنگر چگونه آيات را با تعبيرات گوناگون بيان مىكنيم تا بفهمند». [٢]
و از سوى سوّم، همه انسانها را دعوت به تميز نيكىها از بدىها و به كار انداختن نيروى تفكّر در اين راه مىكند، و مىگويد: «قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الاعْمى وَ الْبَصيرُ افَلا تَتَفَكَّرُونَ؛ بگو: آيا نابينا و بينا (نادان و دانا) يكسانند، آيا فكر نمىكنيد!». [٣]
و بالاخره بدترين جنبندگان عالم را كسانى مىشمرد كه چشم و گوش و زبان خود را به كار نمىاندازند و از نيروى عقل و خرد استفاده نمىكنند: «انَّ شَرَّ الدَّوابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذينَ لا يَعْقِلُونَ؛ بدترين جنبندگان نزد خدا افراد كر و لالى هستند كه انديشه نمىكنند» [٤] ... و آيات
[١]. سوره آلعمران، آيه ١٩٠
[٢]. سوره انعام، آيه ٦٥
[٣]. سوره انعام، آيه ٥٠
[٤]. سوره انفال، آيه ٢٢