چکیده ایی از اندیشه های بنیادین اسلامی - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٢٨ - تبيين نظريه ولايت فقيه

طور يقينى مي‌شناسد و هيچ احتمال مخالف و شكى در نظرش راه نمي‌يابد؛ زيرا علم وى در برگيرنده تمام احكام الهى است؛ اگر چه فرضاً شامل تمام موضوعات نباشد. اما آنچه ما در اين بحث بدان نياز داريم، علم به احكام است. علم امام به احكام شرعى و مصالح انسانى، علمى حقيقى و مطابق با واقع است كه هيچ شك و خطايى در آن نيست، و اين، يكى از ويژگى‌هاى امام معصوم(عليه السلام) است.

ويژگى دوّم امام معصوم اين است كه او در افعالش نيز معصوم است. ويژگى اول، عصمت در علم بود و ويژگى دوم، عصمت در عمل مي‌باشد. امام معصوم خدا را معصيت نمي‌كند و به امت خيانت نمىورزد و مصالح فردى را بر مصالح امت مقدم نمي‌دارد، و اين همان عصمت در عمل است.

ويژگى سوم امام معصوم اين است كه به موضوعات و مصالح واقعى با صرف نظر از احكام و قوانين آن، احاطه دارد. به عبارت ديگر، ويژگى سوم امام معصوم، مدير و مدبّر بودن ممتاز اوست. اين ويژگى را مي‌توان به خصوصيات ديگرى تحليل كرد كه عبارتند از: زيركى، شجاعت و صلابت و شروط ديگرى كه براى حسن تدبير لازم است. بنابراين اگر مي‌خواهيم حكومتى شبيه حكومت امام معصوم(عليه السلام) تشكيل دهيم، بايد در رأس حكومت كسى قرار گيرد كه داراى شرايط زير باشد:

اولا آگاه‌ترين مردم نسبت به امور اجتماعى و سياسى باشد و احكام و مسايل اسلام را نيز به خوبى بشناسد؛ يعنى فقيه باشد. البته اگر در زمينه احكام شرعى نيز آگاه‌ترين افراد باشد، بسيار بهتر است، اما چيزى كه بسيار به آن احتياج داريم اين است كه اين شخص بايد نسبت به امور سياسى و اجتماعى آگاهى كامل داشته باشد. اين اولين ويژگى است كه باعث مي‌شود ولى فقيه شبيه‌ترين مردم به امام معصوم از جهت علمى باشد.