حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥٤ - بازیابی و اعتبارسنجی آثار «علی بن مهزیار» با تکیه بر بخش اصول کتاب الکافی

اعتبار طریق ضرری نمی‌زند. این طریق هرچند بر مبنای متأخران صحیح نیست؛ اما بر مبنای قدما معتبر است.

طریق دوم: خبرنا أبو‌عبدالله القزوینی قال: حدثنا أحمد بن محمد بن یحیى قال: حدثنا عبدالله بن جعفر عن إبراهیم عن أخیه على بها؛

این طریق نیز به همه نوشتارهای ابن‌مهزیار است. «ابوعبدالله قزوینی»، «محمد بن علی بن شاذان» از مشایخ اجازه نجاشی است که بارها از وی روایت کرده است[١٥٤] و گفته شد که مشایخ نجاشی، ثقه هستند. «احمد بن محمد بن یحیی» از مشایخ اجازه است.[١٥٥] و بر مبنای وثاقت مشایخ اجازه،[١٥٦] وی ثقه است. «عبدالله بن جعفر حمیری» (زنده در دهه آخر سده سوم) از اصحاب امام عسکری(ع) ثقه و شیخ قمیان دانسته شده است. در کوفه از او حدیث بسیار سماع کردند. آثار حدیثی فراوانی نیز دارد.[١٥٧] درباره «ابراهیم»، یک روایت را کشی نقل کرده که از آن مدح استفاده می‌شود[١٥٨] نجاشی صرفاً کتاب «البشارات» را از او دانسته و جرح‌وتعدیلی درباره‌اش ندارد.[١٥٩] و همین نداشتن جرح‌وتعدیل فی‌الجمله بر اعتبار طریق دلالت دارد.

طریق سوم: فأخبرنا بها علی بن أحمد عن محمد بن الحسن عن محمد بن الحسن الصفار عن العباس عن علی بكتبه كلها؛

«علی بن احمد بن ابی‌جید قمی» از مشایخ اجازه نجاشی است. با توجه به وثاقت اساتید نجاشی می‌توان وی را ثقه دانست. «محمد بن الحسن بن احمد بن الولید» (م ٣٤٣ق) شیخ، متقدم و بزرگ قمیان شمرده شده و در وصف او «ثقة ثقة مسکون الیه» آمده است.[١٦٠] «محمد بن الحسن بن فروخ» معروف به «صفار» (م ٢٩٠ق) را نجاشی با این تعابیر ستوده است:

كان وجها فی أصحابنا القمیین، ثقة عظیم القدر راجحا قلیل السقط فی الروایة.[١٦١]


[١٥٤]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ٤٤٨.

[١٥٥]. الرجال، ص ٤١٠.

[١٥٦]. شیخ اجازه از اسباب حُسن به شمار می‌رود؛ بلکه برخی به وثاقت مشایخ اجازه باورمندند. فوائد الوحید علی منهج المقال (چاپ شده با منهج المقال)، ج ١، ص ١٤١.

[١٥٧]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ٢١٩؛ فهرست کتب الشیعه، ص ٢٩٤؛ الرجال، ص ٤٠٠.

[١٥٨]. اختیار معرفة الرجال، ص ٥٣١.

[١٥٩]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ١٦.

[١٦٠]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ٣٨٣؛ و ببینید: فهرست کتب الشیعه، ص ٤٤٢.

[١٦١]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ٣٥٤.