حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥٦ - بازیابی و اعتبارسنجی آثار «علی بن مهزیار» با تکیه بر بخش اصول کتاب الکافی

وی نام برده است.[١٦٧] «احمد بن ادریس ابوعلی اشعری» (م ٣٠٦ق) را فقیه، ثقه، صحیح الروایه و کثیر الحدیث دانسته‌اند.[١٦٨] «احمد بن محمد» در این طریق، به قرینه مشایخ وی هم‌چون محمد بن یحیی همان احمد بن محمد بن عیسی اشعری است.[١٦٩] «عباس بن معروف» هم ثقه است.

بنابراین طریق مذکور در بالاترین درجات اعتبار است و حضور بزرگانی در طبقات متعدد در این طریق اعتبار خاصی بدان داده است.

طریق دوم: رواها محمد بن علی بن الحسین عن أبیه و موسى بن المتوكّل عن سعد بن عبدالله و الحمیری عن إبراهیم بن مهزیار عن أخیه عن رجاله. وفاة أبی‌ذر و حدیث بدء إسلام سلمان رویناه بهذا الإسناد عن علی بن مهزیار؛

در این طریق به بررسی «موسی بن متوکل» بسنده می‌شود.

«محمد بن موسی بن المتوکل» چنانکه می‌دانیم از اساتید صدوق است که در روایت بر او بسیار اعتماد کرده است.[١٧٠] اعتماد صدوق بر وی اماره وثاقت است؛ بنابراین طریق معتبر است؛ البته این طریق به دلیل اینکه صرفاً دو نوشتاری است که با آثار ابن‌مهزیار در کتاب الکافی ارتباطی ندارد، اعتبار یا عدم اعتبار آن نقشی در پژوهش مذکور ندارد.

طریقی را شیخ طوسی در مشیخه تهذیب الاحکام[١٧١] و مشیخه الاستبصار[١٧٢] آورده است که تنها تفاوت آن با طریق نخست در فهرست، این است که در فهرست اساتید طوسی، جماعتی هستند که شیخ مفید هم در زمره آنان است و در مشیخه تنها نام شیخ مفید ذکر شده است.

٣. طرق زُراری

طریق اول: فمن ذلك كتاب الصوم للحسین بن سعید و زیادات ابن مهزیار قال أبو‌غالب حدثنی به أبو‌العباس عبدالله بن جعفر الحمیری عن أحمد بن محمد بن عیسى عن ابن سعید و هی ثلاثة أجزاء و قال عبدالله بن جعفر و ما كانت هذه الروایة عن علی بن مهزیار فإنه حدثنی


[١٦٧]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ٣٥٣.

[١٦٨]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ٩٢؛ فهرست کتب الشیعه، ص ٦٤.

[١٦٩]. معجم رجال الحدیث، ج ٣، ص ٩٠-٩٣.

[١٧٠]. برای نمونه ببینید: کتاب من لا یحضره الفقیه، ج ٤، ص ٤٢٧، ص ٤٣٢، ص ٤٣٤ و ...؛ الخصال، ج ٢، ص ٥٣١، ص ٦٥٠ و ... .

[١٧١]. تهذیب الاحکام، ج ١٠، ص ٨٥.

[١٧٢]. الاستبصار، ج ٤، ص ٣٣٨.