حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٣٢ - دیدگاه علامه مجلسی در استفاده از اخبار و منابع

ج) دلائل گزارش اخبار اهل سنت

علامه مجلسی در توجیه استفاده از منابع اهل سنت و نقل اخبار و روایات ایشان می‌گوید:

اما آثار مخالفان، تنها برای تصحیح الفاظ خبر و شناخت معانی به آن‌ها رجوع نموده‌ایم مانند صحاح جوهری و... البته گاه برای ردّ بر ایشان یا بیان مورد تقیه یا تأیید آنچه از طرق ما روایت شده، اخباری از آثار ایشان نقل کرده‌ایم.[٨٥]

مطالعه بحارالأنوار نیز نشان می‌دهد که مؤلف در نگارش کتاب، برای تصحیح و تبیین معانی واژگان به‌کار رفته در اخبار، از كتاب‌های لغت نگاشته شده اهل سنت، استفاده فراوانی کرده است. از عبارت بالا می‌توان فهمید که علامه مجلسی برای نقل احادیث موجود در جوامع و منابع روایی عامه، سه دلیل مهم داشته که این، علاوه بر دو علت دیگر بیان‌شده در ضمن مباحث کتاب است. مجموع این پنج علت عبارتند از:

١. نقل روایات اهل سنت برای نقد و بررسی و نفی مضامین آن‌ها؛

٢. كشف موارد تقیه با توجه به موافقت روایات وارد شده از اهل‌بیت؟عهم؟ با اخبار نقل شده از اهل سنت؛

٣. تأیید و تأکید احادیث روایت شده در منابع شیعه با استفاده از روایات دیگران؛

علامه مجلسی گاه از روایات نقل‌شده با معنای مشترک از طریق اهل سنت نیز برای تأیید روایات امامیه، استفاده كرده است. وی در موارد متعددی با تعبیر «روی مثله من طریق العامة» و امثال آن، به وجود روایاتی با مضمونی همسان یا مشابه در منابع اهل سنت اشاره نموده است. برای نمونه، در تفسیر آیه تطهیر و در تطبیق آن به اهل‌بیت؟عهم؟، آمده است:

برای استحکام و تأکید بیشتر، برخی از آن‌چه در آثار مخالفان ما گزارش شده و یا آن‌چه اصحاب ما از صحاح و اصول معتبر ایشان نقل نموده‌اند را ذکر می‌کنیم.

٤. نقل اخبار عامه برای اتمام حجت و احتجاج بر ایشان؛

علامه مجلسی در ضمن مباحث كتاب، دلیل چهارمی را نیز به میان می‌آورد. او در این ارتباط دو باب با عنوان «الاحتجاج علی المخالفین بإیراد الأخبار من كتبهم» و «الاحتجاج علی المخالفین بإیراد الأخبار من صحاحهم» منعقد نموده است. مؤلف در تبیین نهی از اخذ فضائل اهل‌بیت؟عهم؟ از طریق اهل سنت می‌گوید:


[٨٥]. همان، ج ١، ص ٢٤.