زندان - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٠
اقسام زندان در دنياى روز سيستمهاى گوناگون سلب كننده آزادى وجود دارد، ازجمله زندانهاى عمومى، انفرادى، باز، نيمه باز و ... كه بررسى و بحث پيرامون هر يك را اينجا مجال نيست. ولى در هر صورت بايد اصول و مقررات اسلامى واهداف اصلاحى تربيتى در آنها حفظ شود، حتى طرز ساختمان و سبك معمارى زندان در ايجاد نظم وانضباط و امنيت و سلامت زندانيان مؤثر است و بايد رعايت گردد.
در اسلام تصميم گيرى نسبت به نوع زندان ونحوه مديريت زندانها به عهده حاكمان آگاه و عادل اسلامى گذارده شده است.
زندان را از نظر عوامل و انگيزههاى آن مىتوان چهار قسم كرد:
١- حبس احتياطى، متهمانى كه هنوز حكمى درباره آنها صادر نشده است به منظور انجام تحقيقات يا جلوگيرى از فرارآنان، زندانى و نگهدارى مىشوند.
٢- گاه اصل اتهام ثابت شده ولى وضعيت متهم مشخص نيست. (مانند بدهكارى كه مدعى فقر و افلاس است) دراين گونه موارد متهم زندانى مىگردد تا وضعيت او براى حاكم كشف و روشن شود. همانطور كه حضرت على عليهالسّلام فرمود:
«بدهكار را زندان كنيد تا وضع او مشخص شود واگرمعلوم شد مفلس است، او را آزاد كنيد تا مالى بدست آورد و بدهى خود را بپردازد.» «١» ٣- حبس حقوقى (فردى يا اجتماعى) در حقوق فردى مانند كسى كه مال يتيمى را بخورد يا ثروت ديگرى راغصب كند يا امانتى را از بين ببرد كه در هر سه مورد حضرت على (ع) زندان مىفرمود. «٢» در حقوق عمومى مانند