ديگر با او بود. يكى را بتازى تصديق خوانند، و پارسى تصديق گرويدنست [١] و اين دانشى است كه درو [٢] گرويدن و باور داشتن بود كه فلان چيز هست [٣] يا نه، و يا چنين هست يا نه؟ ...» و در آغاز منطق دانشنامه ابن سينا چنين آمده [٤]:

«باز نمودن غرض اندر علم منطق و فايده اندر وى- دانستن دو گونه است:

يكى اندر رسيدن كه بتازى تصوّر خوانند، چنانكه اگر كسى گويد «مردم» يا «پرى» يا «فرشته» و هر چه بدين ماند، تو فهم كنى و تصوّر كنى و اندر يابى.

و دوّم گرويدن چنانكه بگروى كه «پرى هست» و «مردم زير فرمانست» و هر چه بدين ماند، و اين را بتازى تصديق گويند ...» در رساله مورد بحث آمده:

« [٥] پديد كردن اقسام لفظ- [٦] لفظ بر دو گونه است: يكى مفرد و يكى مركّب. لفظ مفرد آن بود كه دلالت دارد بر معنى و هيچ جزو نبود او را كه دلالت دارد بر هيچ چيز [٧] آنگاه كه جزو اين لفظ بود، چون «زمين» و «آسمان» و «مردم» كه [٨] آسمان مثلا دلالت دارد بر معنى او [٩]، و هيچ جزو ازو مثلا «آس» و يا «مان» بر هيچ چيزى [١٠] در آن حال كه جزو آسمان بود، دلالت نكند [١١]. آرى شايد كه در حالى [١٢] ديگر چون آسمان نبود دلالت دارد ...»

[١] نسخه مجلس: كردنست.

[٢] نسخه مجلس: در.

[٣] نسخه مجلس: است.

[٤] رك: دانشنامه. منطق مصحّح آقاى مشكاة ص ٥.

[٥] نسخه مجلس:+ اندر.

[٦] نسخه مجلس:+ ببايد دانستن كه.

[٧] نسخه مجلس: جزء.

[٨] نسخه مجلس: و (بجاى: كه).

[٩] نسخه مجلس: معنئى.

[١٠] نسخه مجلس: چيز.

[١١] نسخه مجلس: ندارد.

[١٢] نسخه مجلس: حال.