پس دانش [١] بهمه حال مى‌ببايد تا برستگارى توان رسيدن [٢]، و چون [٣] دانش راه آمد ببهترين چيزها كه آدمى را تواند بودن [٤] و در اوّل آفرينش حاصل نيست و [٥] بعضى از آن بى‌رنج و انديشه حاصل شود [٦]، پس هرآينه مهمتر چيزى باشد كه در حاصل كردنش عمر گذرانند، ليكن [٧] برخى هست كه [٨] بى‌انديشه حاصل آيد و بعضى را ناچار بانديشه حاجت بود [٩]، و آنچه بانديشه [١٠] حاصل شود دانسته‌اى خواهد كه درو انديشه كنند تا اين نادانسته بدان انديشه كه در آن دانسته كنند دانسته شود، و از هر دانسته هر نادانسته (را) نتوان شناخت، بلكه هر نادانسته را [١١] بدانسته‌اى كه در خور او بود توان شناخت، و براهى [١٢] كه شايستگى ندارد كه آن و بدان دانسته [١٣] بدان نادانسته [١٤] رسند [١٥] ... و منطق آن علم است كه درو راه انداختن نادانسته بدانسته دانسته شود. پس منطق ناگزير آمد بر [١٦] جوينده رستگارى [١٧].

و هر يكى ازين دو قسم دانش بر دو قسم است: يكى را بتازى تصوّر خوانند يعنى صورت چيزى دريافتن و معنى او در خاطر آوردن، چنانكه معنى مردم در خاطر آورى [١٨] و يا معنى آسمان و يا معنى [١٩] ديگر، بى‌آنكه هيچ دانشى‌

[١] نسخه مجلس: دانستن.

[٢] نسخه مجلس: رسيد.

[٣] نسخه مجلس: پس.

[٤] نسخه مجلس: بود.

[٥] نسخه مجلس: و دانش بر دو قسم است (بجاى: و در اول ... نيست و).

[٦] نسخه مجلس: نشود.

[٧] نسخه مجلس: و (بجاى:

ليكن).

[٨] نسخه مجلس:- هست كه.

[٩] نسخه مجلس:- و بعضى را ...

حاجت بود.

[١٠] نسخه مجلس: بى‌انديشه.

[١١] نسخه اياصوفيه:- را.

[١٢] نسخه مجلس: براهين.

[١٣] نسخه مجلس: كه بدو از آن دانسته.

[١٤] نسخه مجلس:+ توان.

[١٥] نسخه مجلس: رسيد.

[١٦] نسخه مجلس:

- آمد بر.

[١٧] نسخه مجلس:+ آمد.

[١٨] نسخه مجلس: آرى.

[١٩] نسخه مجلس:+ چيزى.