الهيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٤٢ - ٢- تعدد دانشنامه

بود و وى چندى بدانجا شغل قضا ميورزيد و چون كتابخانه او بساوه بسوخت وى بنيشابور هجرت كرد و باستنساخ كتاب «شفا» ى ابن سينا معاش ميگذاشت و از آن كتاب سالى يك نسخت ميكرد و بصد دينار ميفروخت. از تصنيفات او «بصائر النّصيريّه» است در منطق كه بنام نصير الدّين ابو القاسم محمود بن مظفّر وزير سلطان سنجر كرده است [١].

كتاب «بصائر النّصيريّه» باعتناى عيسى افندى معلوف و جرجى بك صفا با نسخه‌اى قديم مقابله شد ولى فقط نصف آن تصحيح گرديد و در مطبعه عثمانيه لبنان بسال ١٨٩١ م. بطبع رسيد، و بار ديگر كتاب مزبور در بولاق بسالهاى ١٣١٦- ١٧ هجرى قمرى با تعليقات شيخ محمّد عبده چاپ شد [٢].

مجموعه‌اى در موزه بريتانيا بشماره ٦٥٩/ ١٦.Add بنام «شرح رسالة المرموزة المسمّاة برسالة الطير للشّيخ الرّئيس» موجود است كه شارح آن بنام «الشّيخ الفاضل عمر بن سهلان السّاوجى» ياد شده [٣] كه بى‌شك مراد ابن سهلان مذكور است. نسخه‌اى از همين «شرح رسالة الطير» در كتابخانه مجلس شوراى ملّى بشماره قفسه ٣١٥ (از كتب تنكابنى [مرحوم ميرزا طاهر]) و شماره ثبت (دفتر) ٢٥٨٠١ موجود است.

آقاى دكتر مهدى بيانى مدير كتابخانه ملّى تهران نسخه‌اى ازين كتاب دارند كه در سال ٦٧٩ نوشته شده و بنا برين اقدم نسخ مذكور است.

بنا بر آنچه گفته شد، ابن سهلان حكيم و نويسنده‌ايست كه كتابى بنام «بصائر» در منطق دارد، و خود او بآثار ابن سينا توجّه خاص مبذول ميداشته، از استنساخ «شفا» ى او روزگار ميگذرانيده، و رسالة الطّير


[١] رك: لغت‌نامه دهخدا: ابن سهلان.

[٢] معجم المطبوعات ج ١ ستون ١٢٣.

[٣] رك: فهرست نسخ فارسى موزه بريتانيا. ريو. ج ٢ ص ٣٣٩.