نشده، بلكه وى مأموريت هدايت زنان را نيز برعهده دارد. همانگونه كه پيامبر مستقيماً با مردان ارتباط برقرار مى‌كرد، مى‌بايست زنها را نيز تحت تربيت و تهذيب قرار دهد بنابراين اگر پيامبر اين مقدار ازدواج نمى‌كردفرصت كافى براى برخورد نزديك با زنان براى او فراهم نمى‌آمد و ناچار بود از دور به اين مهم اقدام كند كه البته اين اندازه در تربيت زن كه شايستگى رهبرى فكرى و تربيتى را داراست، كافى نبوده است با آنكه پيامبر با زنانى كه از نظر جنسيت متفاوت از يكديگر بودند، ازدواج كرد امّا توانست نمونه عالى مديريت در زندگى خانوادگى باشد اگرچه مشكلات بس پيچيده اجتماعى نيز اطراف آن‌حضرت را فرا گرفته بود.

مدير و مربّى‌

در ديگر امور، پيامبر با وسعت انديشه وسعه صدر و حسن تدبيرش و با ويژگى خاصى كه خداوند به او داده بود، توانست برترى وتفوق خود را بر ساير مردمان و در همه زمانها نشان دهد. آن‌حضرت با آنكه يتيمى طرد شده بود، توفيق يافت از جهنم بيابان عربستان، بهشت دولتهاى اسلامى و مهد تمدن و فرهنگ اسلامى را بنيان نهد. و از مردمان آن ديار كه از نظر اخلاق و عادات از بدترين مردمان روى زمين به شمار مى‌آمدند، پيوسته رهبران و سرورانى جهانى به وجود آورد. آنچنانكه تفصيل برخى از اين رويدادها را، پيش از اين نيز بيان كرديم. آيا اينها همه نمى‌تواند گواهى بر حُسن تدبير ووسعت انديشه وسيرت زيبا و كمال‌