احكام مقدمات نماز - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١١٢ - حديث شريف
«مقصود ستاره جدى است زيرا اين ستاره ثابتى است و قبله هم بر مبناى آن قابل تشخيص است و اهل خشكى و دريا با همين ستاره راه خود را مىيابند.»
٦- سماعة بن مهران روايت مىكند كه از امام معصوم پرسيده است كه اگر خورشيد و ماه و ستارگان ديده نشوند، در روز و شب چگونه بايد نماز گزارد؟ امام فرمود:
«تجهد رأيك، وتعتمد القبلة بجهدك» [١].
«اعمال نظر مىكنى، و به هر سو كه به نظرت قبله باشد نماز مىگزارى.»
٧- زراره مىگويد: از امام باقر عليه السلام پرسيدم درباره قبله شخص متحيّر يعنى كسى كه نمىداند قبله به كدام سمت است. امام عليه السلام فرمود:
«يصلّي حيث يشاء» [٢]. وروي أيضاً: «أنّه يصلّي إلى أربعة جوانب».
«به هر سمت كه بخواهد نماز بخواند.» و همچنين در روايت ديگرى آمده است كه: «او به چهار طرف نماز بخواند.»
٨- از امام صادق عليه السلام درباره نماز در كشتى سؤال شد. امام فرمود:
«يستقبل القبلة، فإذا دارت فاستطاع أن يتوجّه إلى القبلة فليفعل، وإلّا فليصلِّ حيث توجّهت به»، ثمّ قال: «فإن أمكنه القيام فليصلِّ قائماً وإلّا فليقعد ثمّ ليصلِّ» [٣].
«روبه قبله كند و اگر در هنگام نماز خواندن، كشتى دور بزند، چنانچه بتواند، روبه قبله كند و گرنه به هر سمت كه كشتى او را مىبرد، نماز بخواند. سپس فرمود: اگر ايستادن براى او امكان دارد، ايستاده نماز بخواند و گرنه بنشيند و نماز بگزارد.»
[١] - وسائل الشيعه، ج ٣، كتاب الصلاة، باب ٦، ابواب القبله، ص ٢٢٤، ح ٣.
[٢] - همان، باب ٦، ص ٢٢٤، ح ٣.
[٣] - همان، ج ٣، باب ١٣، ابواب القبله، ص ٢٣٥، ح ١٣.