مفاهیم علم نحو - العصاری، محمود رضا - الصفحة ٢٧ - چند نكته

٤ كلمات مبنى (١)

در اين‌جا به معرفى برخى از مهم‌ترين كلمات مبنى مى‌پردازيم:

اسماء اشاره: تمام اسماء اشاره مبنى‌اند. از اين‌رو، در جمله « هذا ضرب ذاك»؛ « هذا » و « ذاك » اسم اشاره و مبنى‌اند؛ هذا مبتدا و محلا مرفوع، ذاك مفعول به و محلا منصوب است.

چند نكته‌

١. در كلمه « هذا » حرف « ها » براى (تنبيه) و آگاه‌كردن، در ابتداى آن اضافه شده است.

٢. « ك » كه در انتهاى بعضى از اسماء اشاره وجود دارد، براى تعيين مخاطب آورده مى‌شود و در اصطلاح، به آن حرف خطاب گويند.

٣. در صورتى كه مخاطب مثنى يا جمع يا مونّث باشد، حرف خطاب به شكل‌هاى مختلف (كما، كم، ك، كنّ) آورده مى‌شود؛ مانند: ذاكما- ذلكنّ.

تطبيق نكات اسم اشاره بر مثال:

به اين عبارت توجّه كنيد: إِنَّما ذلِكُمُ الشَّيْطانُ يُخَوِّفُ أَوْلِياءَهُ فَلا تَخافُوهُمْ ... [١]

[١] . آل عمران، آيه ١٧٥ ترجمه: « آن شيطان فقط دوستانش را مى‌ترساند، پس از آنها نترسيد».