تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٩

چه تمام كسانى كه آثار و تأليفات او را در كتابهاى خويش ياد كرده «رساله‌اى در جواهر» در جمله تصانيف او ذكر نموده‌اند ليكن در نام رساله اختلاف كرده و هريك آنرا بنامى خوانده‌اند. صلاح الدين صفدى در كتاب الوافى بالوفيات‌[١] و محمد بن شاكر در فوات الوفيات‌[٢] و محمد هدايت حسين در كشف الحجب و الاستار[٣] نامش را «كتاب الجواهر» يا «رسالة الجواهر» ضبط كرده‌اند.

و حمد مستوفى در كتاب نزهة القلوب چنانكه در ديباچه بيشتر نسخه‌هاى اين كتاب آمده است «تنسوخ‌نامه» خوانده و آنرا از تأليفات خواجه طوسى دانسته است‌[٤].

حاجى خليفه در كشف الظنون در دو جا از اين كتاب ياد كرده در يك‌جا آنرا «تشوق‌نامه ايلخانى» و در جاى ديگر «تنسوقنامه» ذكر نموده كه بطور قطع و يقين «تشوقنامه»[٥] سهو القلم است.

ابو الحسن فراهانى در شرح ديوان انورى از آن به «رساله جوهريه محقق طوسى» ياد كرده و در چند مورد در شرح خويش بر ديوان مطالبى از آن نقل نموده است‌[٦].

و در ابتداء بعضى از نسخ كتاب «رساله در معرفت جواهر» و در بعضى ديگر از نسخ بنام «تنكسوق‌نامه» با اضافه كافى بين نون و سين آمده كه صورت ديگرى از اين كلمه است‌[٧].


[١]الوافى بالوفيات صفدى چاپ اسلامبول ج ١ ص ١٨١

[٢]فوات الوفيات ابن شاكر ج ٢ ص ١٥٠

[٣]كشف الحجب و الاستار ص ٢٥٥

[٤]نزهة القلوب حمد مستوفى نسخه خطى كتابخانه دانشكده الهيات‌

[٥]كشف الظنون چاپ اسلامبول ج ١ ستون ٤١٠ و ٤٩٥

[٦]شرح مشكلات ديوان انورى صفحات ٢٢ و ٥١ و ١٢٥ و ١٨٠ چاپ دانشگاه‌

[٧]مجموعه شماره ٢٨٣٢ كتابخانه مركزى دانشگاه طهران‌