تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٠ - رصد مراغه

قزوين‌[١] و فخر الدين اخلاطى‌[٢] از تفليس و فخر الدين مراغه‌اى از موصل‌[٣] و نجم الدين كاتب بغدادى و محيى الدين مغربى‌[٤] را با گروهى ديگر از حكما در مراغه جمع كرد و در سال ٦٦٠ آلت‌هاى رصدى تمام شد و هريك از فضلا به كار خويش مشغول گشت و ثبت معلومات رصدى كه آن را زيج خوانند در سال ٦٧٢ هجرى انجام يافت و زيجى كه اكنون به زيج ايلخانى مشهور است از آن رصد استنباط شده كه حوادث ايام آينده را از روى آن معلوم توان داشت.


[١]نجم الدين كاتبى قزوينى على بن عمر بن على معروف به كاتبى و دبيران از حكما و علماء شافعيه در منطق و رياضى و رصد استاد بود و تأليفات بسيارى از خويش بجا گذاشت كه از جمله آنها شمسيه در منطق و حكمة العين در حكمت و غيره است تولدش در سال ٦٠٠ و وفاتش در رمضان سال ٦٧٥ سه سال پس از مرگ خواجه طوسى بود.

[٢]فخر الدين ايوب بن عين الدولة بن نصر اللّه اخلاطى از علماء قرن هفتم و از حكما و مهندسين و منجمين و اطباء بزرگ آن عهد است كه در آخر عمر به مراغه آمد و در رصد مراغه شركت نمود.

[٣]فخر الدين مراغى ابو الليث محمد بن عبد الملك بن ابى حارث سحيم حكيم و مهندس رصدى تولدش در سال ٥٨٣ و وفاتش در صفر سال ٦٦٧ بود

[٤]محيى الدين مغربى ابو الفتح يحيى بن محمد ابى الشكر بن حميد معروف به مغربى از اهل اندلس يا از مردم تونس بود در علم هندسه و علم به ارصاد كواكب از اقران گوى سبقت ربود ابتدا به خدمت سلطان ملك ناصر پيوست و پس از آن به خدمت خواجه طوسى رسيد و در رصد مراغه شركت كرد و پس از مرگ خواجه تا آخر عمر در مراغه بحرمت مى‌زيست تا در شهر ربيع الاول سال ٦٨٢ درگذشت.

- دمشق بسال ٦٥٠ براى ملك منصور صاحب حمص باعمال فلكى و ساختن آلات رصد مشغول بود و در سالهاى ٦٥٧ تا آخر عمر با حكيم طوسى در بلده مراغه بساختن رصد و آلات آن اشتغال ورزيد و در هفدهم رجب ٦٦٤ بمرگ فجا درگذشت.