ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٧٩ - دو دسته روايات مربوط به تصرفات ابليس و كيفيت تصرف او در شعور آدمى
(ع) نقل شده كه در ضمن حديثى فرمودند: اما سرمه شيطان خواب و شربتش غضب و مكيدنيش دروغ است[١].
و نيز در حديثى آمده كه موسى (ع) شيطان را ديد كه كلاه بلندى بر سر دارد، علت آن را سؤال كرد گفت با اين كلاه دلهاى بنى آدم را صيد مىكنم.[٢] در كتاب مجالس ابن الشيخ از حضرت رضا (ع) از پدران بزرگوارش نقل شده كه فرمودهاند: ابليس از زمان آدم تا زمان حضرت مسيح (ع) به سراغ انبيا (ع) مىآمد و با آنان به گفتگو مىپرداخت، و از ايشان پرسش مىنمود، و با هيچكدام به قدر حضرت يحيى مانوس نبود. روزى يحيى بن زكريا به وى گفت اى ابا مره مرا به تو حاجتى است، گفت تو بزرگتر از آنى كه از من چيزى بخواهى و تو را رد كنم، مطمئن باش كه هر چه بخواهى دست رد به سينهات نمىزنم. يحيى گفت دلم مىخواهد دامهايى را كه با آن بنى نوع بشر را صيد مىكنى به من نشان دهى. ابليس گفت: با كمال افتخار اطاعت مىكنم، و فردا آنها را به نظرت مىرسانم. صبح فرداى آن روز يحيى (ع) در خانه خود نشست و در انتظار وعده ابليس بود، و در خانه را محكم به روى خود بسته بود كه ناگاه ابليس از سوراخى كه در خانه او بود درآمد و در برابرش قرار گرفت. يحيى ديد كه ابليس از صورت، ميمون و از بدن، خوك است، شكاف چشمها و لبهايش بر خلاف معمول از بالا به پايين و فواصل دندانهايش زياد و استخوان فك بالا و پايين او به هم چسبيده است، و ديد كه چهار دست دارد، دو دست در سينه و دو دست در شانه، غوزك پاهايش در جلو و انگشتان آن در عقب است، قبايى بر تن و كمربندى بر كمر دارد كه تارهاى آن رنگارنگ است، و در دست او زنگى بزرگ و بر سرش كلاهخودى است كه آهنى شبيه به قلاب از آن آويزان است.
يحيى (ع) پس از تماشاى اين منظره پرسيد: اين كمربند چيست كه بر كمر دارى؟ گفت اين كيش مجوسيت است كه من خود آن را درست كرده و در نظر مجوسيان زينتش دادم. پرسيد چرا تارهاى آن رنگارنگ است؟ گفت اين رنگها انواع آرايش زنان است، زنان خود را به انواع مختلفى مىآرايند تا يكى از آن انواع با رنگ و جلوه طبيعى شان جور آيد، آن وقت است كه فريبندگى خاصى به خود مىگيرند و من مردم را با آن جلوه فريب مىدهم.
پرسيد اين زنگ چيست كه به دست گرفتهاى؟ گفت اين مجمع تمامى لذات از قبيل طنبور،
[١] بحار الانوار ج ٦٣ ص ٢١٧ ح ٥٣ به نقل از محاسن
[٢] بحار الانوار ج ٦٣ ص ٢٥١ ح ١١٤ ط تهران