ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٧٩ - چند روايت در باره سنت استدراج و املاء
فرمود: اين امت بر هفتاد و سه فرقه منشعب مىشود هفتاد و دو فرقه در آتش و يك فرقه در بهشت است، و آن فرقه همان كسانىاند كه خداى عز و جل در بارهشان فرمود:(وَ مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ) و ايشان من و شيعيان منند.[١] مؤلف: عياشى نيز نظير اين روايت را از زادان از على (ع) نقل كرده، ليكن در آخر آن به جاى و ايشان من و شيعيان منند دارد: و ايشان بر حقند . و در تفسير آيه(وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ) روايتى در اين معنا از عياشى[٢] از ابى الصهبان از على (ع) گذشت و همچنين روايتى نظير آن از الدر المنثور سيوطى به طرقى از آن حضرت.[٣]
[چند روايت در باره سنت استدراج و املاء]
و در كافى به سند خود از سفيان بن سمط روايت كرده كه گفت: امام صادق (ع) فرمود: خداوند وقتى بخواهد به بندهاش خيرى برساند وقتى بندهاش گناهى مىكند به دنبال گناهش، ببلاء و ناملايمى دچارش مىسازد، تا استغفار بيادش بيندازد و وقتى بخواهد به بندهاش شرى برساند وقتى بندهاش گناهى كرد دنبال گناهش نعمتى به او مىرساند، تا بدين وسيله استغفار از يادش برود، و او هم چنان به گناه كارى خود ادامه دهد، و اين سخن خداست كه مىفرمايد:(سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ) و اين استدراج به نعمت دادن در وقت معصيت است.[٤] و نيز در همان كتاب به سند خود از سماعة بن مهران روايت كرده كه گفت از امام صادق (ع) پرسيدم معناى:(سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ) چيست؟ فرمود: اين در باره بندهايست كه گناهى مىكند و در اثر آن، نعمتهاى تازهاى به او رو مىآورد، و اين نعمتها او را از استغفار از آن گناهش باز مىدارد.[٥] مؤلف: كافى اين روايت را بهمين مضمون به سند خود از ابن رئاب از بعضى از اصحاب ما از امام صادق (ع) نقل كرده[٦].
و نيز به سند خود از حسن صيقل روايت كرده كه گفت: از امام صادق (ع)
[١] تفسير برهان ج ٢ ص ٥٣ ح ٩
[٢] تفسير عياشى و تفسير برهان ج ٢ ص ١٥
[٣] تفسير عياشى ج ٢ ص ٤٣ ح ١٢٢
[٤] الدر المنثور ج ٣ ص ١٤٩
[٥] كافى ج ٢ ص ٤٥٢ ح ١
[٦] كافى ج ٢ ص ٤٥٢ ح ٣