ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٥١ - معناى جمله فادعوه بها اين است كه خدا را با اعتقاد به اتصاف او به صفات حسنه و معانى جميله عبادت كنيد
ظاهر ذيل آيه(وَ ذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمائِهِ سَيُجْزَوْنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ) نيز اين معنا را تاييد مىكند، براى اينكه اگر مراد از دعا نام نهادن و يا نداء مىبود، نه عبادت مناسبتر اين بود كه بفرمايد: بما كانوا يصفون بخاطر آن وصفها كه از خدا مىكردند هم چنان كه در جاى ديگر همين طور تعبير كرده و فرموده:( سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ) به زودى وصف كردنشان را جزا خواهد داد [١] بنا بر آنچه گذشت معناى آيه مورد بحث چنين مىشود- و خدا داناتر است-: براى خدا است تمامى اسمايى كه بهترين اسماء است پس او را عبادت كنيد و با آنها بسويش توجه نماييد البته معلوم است كه اين معنا شامل تسميه و نداء هم مىشود چون اين دو از لواحق عبادت است.
(وَ ذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمائِهِ ...) كلمه لحد و الحاد هر دو به يك معنا مىباشد، و آن ميل از حد وسط به يكى از دو طرف افراط و تفريط است، لحد قبر را هم به همين مناسبت لحد مىگويند، چون لحد هم در يك طرف قبر قرار دارد به خلاف ضريح كه در وسط قبر است و يلحدون چه از ثلاثى مجرد بوده و به فتح يا قرائت شود، و چه به ضم يا و از باب افعال به يك معنا است، و از بعضى از لغويين نقل شده كه گفتهاند به يك معنا نيست بلكه از ثلاثى مجرد به معناى ميل به يكى از دو طرف، و از باب افعال به معناى جدال و مغلوب ساختن طرف است.
(سَيُجْزَوْنَ ...)- اگر در صدر اين جمله واو عاطفه به كار برده نشده براى اين است كه اين جمله به منزله جواب از سؤال مقدر است، كانه وقتى فرمود: و واگذار آن كسانى را كه در اسماى او الحاد مىورزند كسى پرسيده است سرانجام حال ايشان چه مىشود؟ جواب مىدهد به اينكه:(سَيُجْزَوْنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ). راجع به بحث در اسماء حسنى تتمهاى باقى مانده كه در گفتار آينده بعد از فراغ از تفسير آيات خواهد آمد- ان شاء اللَّه-.
(وَ مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ) در سابق يعنى در تفسير آيه(وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ)[٢] مقدارى در پيرامون اين مطلب بحث شد، خصوصيتى كه در اين آيه است اين است كه در سياق تقسيم مردم به دو قسم گمراه و مهتدى (و بيان اينكه ملاك در دو قسم شدن مردم دعوت خدا به اسماء
[١] سوره انعام آيه ١٣٩
[٢] سوره اعراف آيه ١٥٩