ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٦٩ - عموميت و شمول رسالت پيغمبر اكرم اسلام
وجه دلالت جمله مورد بحث بر اين معانى اين است كه در جمله قبل مىفرمود: من فرستاده خدا به سوى همگى شمايم و در اين جمله خدا را توصيف نموده و مىفرمايد: آن خدايى كه ... پس برگشت معناى اين دو جمله به اين است كه: آن خدايى مرا به رسالت خود برگزيده كه ملك آسمانها و زمين و سلطنت عالى بر آسمان و زمين از آن او است، همان خدايى كه معبودى جز او نيست كه مالك گوشهاى از آسمانها و زمين باشد، پس تنها اوست كه مىتواند به هر چه بخواهد حكم كند و هيچ مانعى مزاحم نفوذ حكمش نيست و هيچ ارادهاى جلوگير نفوذ ارادهاش نمىباشد، اوست كه مىتواند به اراده خود رسولى به سوى طايفهاى از بندگانش و يا به سوى همه آنان گسيل بدارد، او همان خدايى است كه زنده كردن و ميراندن به دست او است، پس همو مىتواند مردمى را و يا همه بشر را به حياتى سعيد و طيب زنده كند، چون سعادت و هدايت از زندگى است همانطور كه شقاوت و ضلالت از مرگ است، هم چنان كه فرموده:(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ)[١] و نيز فرموده:(أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ)[٢] و نيز فرموده:(إِنَّما يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَ الْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ)[٣].
(فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ ...) اين آيه شريفه تفريع بر آيه قبل است، و معنايش اين است كه: وقتى مطلب از اين قرار باشد، پس به من ايمان بياوريد، زيرا من همان پيغمبر امى هستم كه تورات و انجيل شما به آمدنم بشارت داده، و من به خدا ايمان داشته و به وى كفر نمىورزم، و همچنين به كلمات او ايمان آوردهام، و كلمات او همان شرايع و احكامى است كه بر من و بر انبياى سابق بر من نازل كرده است، مرا پيروى كنيد باشد كه رستگار شويد.
اين آن معنايى است كه سياق آيه اقتضاى آن را دارد، و از اين معنا وجه التفات از تكلم(إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ) به غيبت رسوله ... ، معلوم مىشود، البته بايد دانست كه از ظاهر سياق استفاده مىشود كه اين آيه دنباله آيه سابق و هر دو كلام رسول خدا ٦ است.
[١] شما كه ايمان داريد خدا را اجابت كنيد و پيغمبر را نيز، چون شما را به چيزى كه زندگيتان مىدهد دعوت كنند. سوره انفال آيه ٢٤
[٢] آن كس كه مرده بود و زندهاش كرديم و براى او نورى قرار داديم كه به كمك آن ميان مردم راه مىرود. سوره انعام آيه ١٢٢
[٣] فقط كسانى كه گوش شنوا دارند دعوت تو را اجابت مىكنند، و مردگان را خدا زنده مىكند.
سوره انعام آيه ٣٦