اخلاق خانواده(ج1) - فاخری، عليرضا؛ منتظری، محمدحسين - الصفحة ٩٠ - ٢ - تمرين

او در رفتار با خانواده‌اش مختصر تندى داشته است.

٢- تمرين‌

تمرين يكى از عوامل رشد و پرورش صفات اخلاقى است. براى انجام رفتار و كردار پسنديده، بايد تمرين كرد تا به آن عادت نمود. حضرت امير ٧ فرمود:

«عَوِّدْ نَفْسَكَ فِعْلَ الْمَكارِمِ»[١]

نفست را به انجام اعمال پسنديده عادت ده.

تمرين و تكرار نسبت به يك خصلت زيبا يا زشت، آن را به صورت عادت يا طبيعت دوّم انسان در مى‌آورد. حضرت على ٧ فرمود:

«الْعادَةُ طَبْعٌ ثانٍ»[٢]

عادت، طبيعت دوم است.

وقتى چيزى به صورت عادت درآمد، بتدريج اعضا و جوارح انسان را كنترل كرده، بر وجود او مسلّط مى‌شود؛ به فرموده امير مؤمنان ٧:

«لِلْعادَةِ عَلى‌ كُلِّ انْسانٍ سُلْطانٌ»[٣]

عادت بر هر انسانى حكومت مى‌كند.

در هر ازدواجى، زن و شوهر به محيطى قدم مى‌گذارند كه زندگى در آن براى آنان تازگى دارد. از اين رو، بر آنان لازم است در رفتارشان با يكديگر به فضايل اخلاقى و آداب متناسب با زندگى خانوادگى توجّه داشته باشند و با تمرين براى ايجاد و كسب ارزشهاى اخلاقى بكوشند تا كم‌كم به صورت ملكه درآيد، بگونه‌اى كه بدون هيچ زحمتى و براحتى با همسر و فرزندان خويش، رفتار نيك داشته باشد. همان حضرت فرمود:

[١] - شرح غررالحكم، ج ٤، ص ٣٢٩

[٢] - همان، ج ١، ص ١٨٥

[٣] - همان، ج ٥، ص ٢٨