به دنبال اولتيماتوم دولت روسيه، فرياد مردم از جمله زنان اصفهان، قزوين، آذربايجان و تهران از هر سو برخاست و حتى زنان هندى در همدردى با زنان ايرانى، صداى اعتراض خود را بلند كردند. در تهران، حدود پنجاه هزار نفر ضمن اعلام اعتصاب، به خيابان‌ها ريختند و هزاران زن نيز در حالى كه مى‌گريستند و برخى كفن پوشيده بودند، آمادگى خود را براى جنگ با روسيه و دفاع از كشور اعلام كردند. «١» بدرالملوك بامداد در اين باره نوشته است: «هزاران زن ايرانى از تظاهرات گرد آمدند و بعضى از آنها بر فراز ديوار يا سكويى رفتند و براى مردم سخن گفتند و بر ضرورت دفاع از انقلاب پاى فشردند و از مجلس خواستند كه در برابر تهديدهاى خارجى بايستد.» «٢» زمانى كه خبر تصميم سرى مجلس مبنى بر تسليم در مقابل اولتيماتوم روسيه افشا شد، زنان به يك اقدام متهورانه دست زدند. شوستر اين اقدام را وصف كرده است: «سيصد زن محجوب ايرانى از خانه‌هاى خود بيرون ريختند و آهنگ پارلمان كردند. بسيارى از ايشان با خود سلاح داشتند كه در آستين و زير دامن خويش پنهان كرده بودند. سپس در برابر مجلس گ نقش سياسى اجتماعى زنان در تاريخ معاصر ٤٨ بلواى نان ص : ٤٧ رد آمدند و خواستار ملاقات گرديدند و در نتيجه، تنى چند از ايشان به درون پارلمان راه يافتند. زنان سلاح‌هاى خود را به نمايش گذاشتند و پرده از چهره بر گرفتند و به رييس مجلس اخطار كردند كه اگر او و همكارانش، لحظه‌اى از اجراى وظايف خود كه همانا پاسدارى از آزادى و حيثيت مردم ايران است، غفلت ورزند، در آن صورت، ما زنان نخست شوهران و پسران خود وسپس خود را از ميان برمى‌داريم.» «٣» زنان حتى پا را از اين فراتر گذاردند و در حمايتى آشكار، جماعتى از زنان‌