نقش سياسى اجتماعى زنان در تاريخ معاصر

نقش سياسى اجتماعى زنان در تاريخ معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٢٥

اعتراض زنان به قرار داد رژى، به زنان تهران محدود نماند؛ بلكه زنان ديگر شهرها را در بر گرفت كه البته، نقش زنان شيراز و تبريز بيش از ديگران بود. در شيراز، زنان در كنار مردان به اعتراض عمومى دست زدند و زمانى كه حكمران شيراز، روحانى مبارز سيد على‌اكبر فال‌اسيرى را به دليل سخن گفتن عليه قرار داد، دستگير و تبعيد كرد، قريب سه الى چهار هزار زن و مرد در شاه‌چراغ جمع شدند و تعدادى از آنان، به بستن بازار پرداختند. زنان ايلاتى اطراف شيراز نيز همراه و همگام با مردان، همه روز تلگراف‌هاى تهديدآميز به تهران مخابره مى‌كردند. در تبريز، دسته‌اى از زنان مسلح، با چادر نمازهايى كه به كمر بسته بودند، به بازار آمدند و بازار را در اعتراض به قرارداد رژى بستند و به سرعت در كوچه‌ها و پس كوچه‌ها ناپديد شدند.
رهبرى اين زنان را زينب باجى بر عهده داشت. مأموران بارها كوشيدند بازار را باز نگاه دارند؛ ولى هر بار گروه زينب، با اسلحه و چماق مانع از باز شدن بازار مى‌شدند و اين كار را تا لغو قرارداد ادامه دادند. «١» زنان دهقان‌زاده دربارى‌ چرا زنان حرمسراى سلطنتى، قليانها را شكستند؟ چرا برخى از آنان، خبرهاى اندرونى را به مخالفان حكومت دادند؟ به چه دليل بعضى از زنان دربارى، از افكار سيد جمال‌الدين و از اقدام ميرزا رضاى كرمانى عليه ناصرالدين شاه حمايت كردند؟ به اين سؤال‌ها، پاسخ‌هاى مختلفى داده شده كه يكى از آنها اين است كه بيش‌تر زنان شاه را دهقان‌زادگان مسلمانى تشكيل مى‌دادند كه شاه بيش‌تر آنان را در گردش و شكار و به صورت تصادفى، يافته‌