مباحث سياسى(2) سطح(1) - صفر سفیدرو و منصور حاتمی - الصفحة ٩٨
پس از جنگ جهانى دوم، خطمشى سياست خارجى امريكا در خاورميانه براى تحقق چند هدف عمده شكل گرفته كه به برخى از مهمترين آنها اشاره مىشود:
١- مقابله با تهديد شوروى سابق يكى از اصلىترين سياستهاى امنيّتى امريكا در دوران جنگ سرد، سياست سدبندى در مقابل كمونيسم بود. اين طرح به «دكترين ترومن» نيز معروف است و ريشه در گزارش هشت هزار كلمهاى جورج كنان- عضو سفارت امريكا در شوروى- داشت. وى در اين گزارش ضمن تشريح خطر كمونيسم براى امريكا به دولت توصيه كرده بود كه براى مقابله با نفوذ كمونيسم نيروهاى همسنگى را در مناطق آزاد- بلوك غرب و اقمار آن- مستقر كند و از طريق ايجاد حصار در پيرامون بلوك شرق، از دسترسى شوروى به جهان آزاد جلوگيرى كند. بر اساس اين طرح امريكا محاصره بلوك شرق را از مباحث سياسى(٢) سطح(١) ١٠٨ ٢ - گسترش پايگاههاى نظامى ص : ١٠٧ لحاظ اقتصادى، سياسى و نظامى در صدر برنامههاى خود قرار داد. ايجاد پايگاههاى نظامى در كشورهاى متحد بلوك غرب براى مقابله با خطر كمونيسم، جلوگيرىاز دسترسى كشورهاى بلوك شرق به اعتبارات بانك جهانى و صندوق بين المللى پول و فشار بر دولتهاى كمونيستى از طريق سازمانهاى بينالمللى در چارچوب اين طرح بود. «١» بدين سان، يكى از عوامل اصلى حضور و فعاليت گسترده امريكا در منطقه خاور ميانه، نگرانى از توسعهطلبى شوروى سابق اعلام گشت و باعث شد كه امريكا براى جلوگيرى از نفوذ شوروى، كمكهاى نظامى و اقتصادى را به كشورهايى كه در خطر نفوذ كمونيسم بينالملل بودند، پيشنهاد نمايد. انعقاد قراردادهاى متعدد نظامى و اقتصادى امريكا با كشورهاى خاورميانه در همين چارچوب صورت گرفت. «٢» ٢- هژمونىطلبى هژمونى) Hegemony (از واژه يونانى «هژمونيا» به معناى رئيس يا فرمانروا گرفته شده و