مباحث سياسى(2) سطح(1) - صفر سفیدرو و منصور حاتمی - الصفحة ٨٨
خاور ميانه از مناطقى است كه همواره مورد توجّه كشورهاى صنعتى به ويژه ايالات متحده امريكا بوده و براى اين كشور اهميّت حياتى داشته است. موقعيّت استراتژيك، ذخاير عظيم انرژى، بازار مصرف گسترده و از همه مهمتر وقوع انقلاب اسلامى ايران و عملى شدن شعار صدور انقلاب و استقبال كشورهاى منطقه و ظهور جنبشهاى اسلامى و گسترش موج عظيم افكار ضد امريكايى، برخى مؤلّفهها و دلايل موقعيت حساس اين منطقه است.
اينك در آغاز هزاره سوم، خاورميانه همچنان بينالمللىترين منطقه دنيا است. منطقهاى استراتژيك، سرزمين وسيع و پهناور و جمعيّت انبوه، از ديگر مشخصات بارز اين منطقه است؛ امّا آنچه مايه تعجّب و تأسّف است اينكه در اين منطقه حساس ديوارهاى بلند بىاعتمادى، غربت و نفرت استوار گرديده و گفتوگو كميابترين كالايى است كه در بازار سياست ملّتهاى خاورميانه يافت مىشود. نمونه بارز اين بى اعتمادى متقابل را مىتوان در ميزان گردش سرمايهها ملاحظه نمود.
كشورهاى ثروتمند خاورميانه ترجيح مىدهند سرمايه نقدى و غيرنقدى خود را به كشورهاى اروپايى و امريكا انتقال دهند. براى نمونه، تنها شش كشور شوراى همكارى خليج فارس تا سال ١٩٩٥ بيش از ٣٥٠ ميليارد دلار در غرب سرمايهگذارى كردهاند. اين درحالى كه كشورهاى پيشرفته تمايل چندانى به سرمايهگذارى غير نفتى در منطقه خاور ميانه ندارند. حجم تجارت خارجى كشورهاى منطقه خاور ميانه با يكديگر همواره كمتر از ٨ درصد كل تجارت خارجى آنها بوده است. «١» سرانه دفاعى در خاورميانه بسيار بيشتر از ساير مناطق دنيا است. مقايسه كشورهاى اين منطقه با ساير كشورهاى جهان نش مباحث سياسى(٢) سطح(١) ٩٨ ١ - مقابله با تهديد شوروى سابق ص : ٩٨ ان مىدهد كه هزينه دفاعى يك شهروند عربستانى يا عمانى حدود پنج تا شش برابر هزينه شهروندان اروپايى «ناتو» و بيش از ٥/ ٢ برابر هزينه دفاعى ايالات متحده امريكا است. به عبارت، ديگر شهروند عمانى يا عربستانى ٥/ ٢ برابر شهروند امريكايى هزينه صرف مسائل تسليحاتى و نظامى مىكند. «٢»