مباحث سياسى(2) سطح(1) - صفر سفیدرو و منصور حاتمی - الصفحة ٣٥
معاهده منع توليد و گسترش سلاحهاى هستهاى )NPT(
«١». در سال ١٩٦٤ ميلادى پنج كشور دارنده سلاح اتمى، امريكا، شوروى، چين، فرانسه و انگليس، تصميم گرفتند براى جلوگيرى از ساخت سلاحهاى هستهاى توسط كشورهاى ديگر، معاهدهاى را به تصويب سازمان ملل متّحد برسانند.
در سال ١٩٦٨ كميسيونى متشكل از ١٨ كشور عضو در سازمان ملل تشكيل شد و معاهده «منع توليد و گسترش سلاحهاى هستهاى» مشهور به «NPT» را به تصويب رساندند.
بنابر بند ٩ معاهده، كشورهايى كه تا قبل از ژانويه ١٩٦٧ به سلاحهاى هستهاى دست يافتهاند- شامل پنج كشور امريكا، شوروى، چين، فرانسه و انگلستان- و از حق وتو نيز برخوردارند، متعهد گرديدند از آن تاريخ به بعد سلاح هستهاى توليد نكنند و در اختيار ديگر كشورها نيز قرار ندهند.
در اين معاهده ساير كشورها نيز از توليد سلاح هستهاى منع گرديدهاند. اعتبار اين معاهده ٢٥ سال، يعنى تا سال ١٩٩٣، تعيينگرديد كه در اين تاريخ براى مدّت نامحدودى تمديد شد.
ايران در سال ١٩٦٨ ميلادى (١٣٤٩ ه. ش.) رسماً به عضويت NPT درآمد و ٢٥ سال بعد، يعنى در سال ١٩٩٣ ميلادى (١٣٧٤ ه. ش)، عضويت خود را تمديد كرد. «٢» در كنفرانس بازنگرى ششم (٢٠٠٠ ميلادى) در مجموع ١٨٧ كشور جهان به جز رژيم صهيونيستى اسرائيل، پاكستان، كوبا و هند به عضويت اين معاهده در آمده بودند. «٣» پروتكل الحاقى ٢+ ٩٣ پساز جنگ خليج فارس كه مسئله دستيابى عراق و كره شمالى به سلاحهاى هستهاى بر سر زبانها افتاد، طرح پروتكل الحاقى در سال ١٩٩٣ مورد توجّه كشورهاى پرنفوذ