مباحث سياسى(2) سطح(1) - صفر سفیدرو و منصور حاتمی - الصفحة ٧٧
٣/ ١- وسعت زمين وسعت سرزمين هر كشورى يكى از عوامل مهم در دفع تهديد و حمله نظامى است و از عناصر قدرت ملّى محسوب مىشود. «١» كشور ايران با وسعت ١٩٥/ ٦٤٨/ ١ كيلومتر مربع- اگرچه از نظر وسعت در خاور ميانه پس از عربستان قرار دارد- بيشتر از ٦ كشور اروپايى آلمان، فرانسه، انگلستان، ايتاليا، هلند و بلژيك مساحت دارد. «٢» اگر ايران كشور كوچكى بود، در همان روزهاى نخست حمله عراق، ممكن بود تمام سرزمين آن اشغال شود؛ امّا برخوردارى از يك سرزمين پهناور و عمق استراتژيكى زياد از عوامل مهمى بود كه باعث شد، جنگ با عراق از حالت تدافعى بيرون آمده، به تدريج اراضى اشغالى ايران آزاد و عرصه دفاع مقدّس به داخل خاك عراق كشيده شود. بنابراين، داشتن سرزمين وسيع، گرچه ممكن است آسيبهايى داشته باشد، امّا فرصت مهّمى براى جنگ و دفاع به شمار مىآيد. «٣» ٢- جمعيّت و بسيج مردمى با همه پيشرفتهايى كه در زمينه توليد جنگافزارهاى بسيار پيچيده و مدرن حاصل شده است، جمعيّت همچنان يكى از منابع و پشتوانههاى قدرت كشور به شمار مىرود.
كشورى كه جمعيّت كوچكى دارد، با هر درجه از پيشرفت صنعتى نمىتواند در زمره قدرتهاى بزرگ قرار گيرد.
ميزان جمعيّت و كارآمدى آن از سه نظر پشتوانه قدرت ملّى به حساب مىآيد: اوّل:
منبع نيروى نظامى حرفهاى؛ دوم: منبع نيروى كار، توليد و ثروت؛ سوم: ذخيره نيروى جنگى هنگام بسيج مردمى. همچنين تركيب ج مباحث سياسى(٢) سطح(١) ٨٨ مقدمه ص : ٨٧ معيّت از لحاظ سن و جنس نيز در اين زمينه اهميّت دارد. سن در قدرت جسمى و مهارت استفاده از سلاح نقش عمدهاى ايفا مىكند؛ زيرا به كارگيرى ابزارهاى جنگى حتى از نوع پيشرفته آن در ميدانهاى جنگ نياز