مباحث سياسى(2) سطح(1) - صفر سفیدرو و منصور حاتمی - الصفحة ٣٦
NPT به ويژه امريكا قرار گرفت و مقرر شد براى اصلاح معاهده، NPT و اعمال نظارت دقيقتر بر اعضا، ظرف ٢ سال پروتكلى الحاقى در اين خصوص تهيّه و به تصويب برسد.
پس از گذشت ٢ سال، يعنى ٢+ ٩٣، اين پروتكل تهيّه شد و در سال ١٩٩٧ به تصويب اعضاى شوراى حكام آژانس رسيد. براساس اين پروتكل، بازرسان آژانس مىتوانند هر مكان مرتبط با تأسيسات هستهاى را بازرسى كنند. همچنين، تصميمگيرى نهايى در خصوص كشورهايى كه بر خلاف مفاد معاهده اقدام به توليد سلاحهاى هستهاى نمايند، به شوراى امنيّت سازمان ملل متحّد ارجاع مىگردد. از سال ١٩٩٧ تا سال ٢٠٠٢، از ١٣٦ كشور عضو NPT، تنها ٣٢ كشور پروتكل را به طور قطعى پذيرفتهاند و ٨٠ كشور نيز آن را پذيرفتند؛ ولى تاكنون به تصويب مجالس آن كشورها نرسيده است.
پروتكل الحاقى ٢+ ٩٣ يك پروتكل پيشنهادى است و هيچيك از اعضا NPT ملزم به پذيرش آن نشدهاند. امّا نحوه عملكرد آژانس و كشورهاى غربى و امريكا به گونهاى بوده است كه آن را اجبارى نشان مىدهد.
شوراى حكّام ارگان سياستگذارى آژانس بينالمللى انرژى داراى ٣٥ عضو است كه «شوراى حكام» ناميده مىشود؛ اعضا شورا توسط كنفرانس عمومى انتخاب مىگردند.
اين شورا داراى ١٣ عضو دائم و ٢٢ عضو دورهاى است و به عنوان شوراى حاكم بر فعاليّت آژانس به وظايف خود عمل مىكند. شوراى حكام، از سال ١٩٩٦ به صورت رسمى كار خود را آغاز كرد. اين شورا سالانه ٥ جلسه تشكيل مىدهد و تهيّه گزارش از موضوعات گوناگون، برنامه و بودجه و كنفرانس و نيز تصويب توافقنامه و ارائه توصيههاى لازم به كنفرانس و اجلاس عمومى، از جمله وظايف آن محسوب مىشود. جلسات شوراى حكام با ٢٣ اعضا به حد نصاب مىرسد. «١» علّت نامگذارى اين شورا به حكام اين است كه به آن شورا اختيار «حكميّت» و صدور «حكم» درباره فعّاليّت هستهاى كشورها داده شده است. «٢»