اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ٢١٠
ط·آ´ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط¹â€ ط·آ´ط¸â€¦أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸â€¦ط·آµط¸ظ¹ط·آ¨ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ± ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ث†ط·آ§ط·آ±ط·آ¯ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط¸â€¦ط¸â€ط·آ§ط·آط·آ¸ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¸ئ’ط¸ث†ط·آ± ط·آ´ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ ط·آ¯. ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ط·آ§ط¸â€أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ ط¸ث† ط¸ئ’ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ ط¸ث† ط¸ئ’ط¸ث†ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ ط¹â€ ط¸â€، ط·آ¨ط¹آ¯ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط¸â€¦ط·ع؛ ط¢آ«١ط¢آ» (٢٣/ ٣/ ١٣٦١)
ط·آ¯ط·آ±ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ²ط·آ±ط¹آ¯ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط·آ±ط¸ث†ط·آ²ط¸â€، (ط·ع¾ط¸ظ¹ط·آ± ١٣٨٦) ط·آ¹ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ³ط¸â€ط¸ظ¾ط¸â€°ط·إ’ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ´ط¸ث†ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€°ط·إ’ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ث†ط¸ظ¹ط¹ع©ط¸â€، ط·آ¹ط·آ±ط·آ§ط¸â€ڑ ط¸ث† ط¸آ¾ط·آ§ط¸ئ’ط·آ³ط·ع¾ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط·آ¯ط¸ث†ط¸â€ ط·ع¾ط¸ث†ط·آ¬ط¸â€، ط·آ¨ط¸â€، ط·آط¸ظ¹ط¸â€ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ± ط·آ¬ط¸â€،ط·آ§ط¸â€ ط¸â€°ط·إ’ ط·آ´ط¸ظ¹ط·آ¹ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ²ط·آ±ط¹آ¯أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط·آ²ط·آ§ط¸â€ ط·آ¶ط·آ¯ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ± ط·آ±ط·آ§ ط·آ¹ط¸ث†ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¹ط·آ±ط¸ظ¾ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ¯ط¸ظ¾ط¸â€،ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ±ط·آ§ ط¹â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط·آ²ط·آ±ط¹آ¯ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ¹ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ´ط·ع¾ط·آ§ط·آ± ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط·آ¯ط·آ³ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ²ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€،ط·آ± ط·آ±ط¸ث†ط·آ² ط¸â€ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط¸â€، ط·آ§ط¸â€ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸عکط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯.
ط¸ئ’ط·آ§ط·آ´ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ث†ط·آ´ ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ´ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€ ط·آ³ط·آ®ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آط¸â€ڑ ط·آ¨ط·آ§ط·آ² ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط¹â€ ط·آ´ط¸â€¦ ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط·آ´ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ط¸â€، ط·ع¾ط·آ±ط¸ظ¾ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط·آ¹ط¸â€¦ط·آ§ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ²ط·آ¨ط·آ§ط¸â€ ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط¸â€¦ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ§ط·ع¾ط·آط·آ§ط·آ¯ ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ث† ط¸â€ ط¸â€، ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€ڑط¸â€، ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ¨ط·آ§ط·آ² ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯. ط·آ§ط·آ² ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط¹آ¯ط·آ°ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€¦ط·إ’ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ§ط·آ¶ط·آ¹ ط¸â€¦ط¸â€ڑط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€¦ط·آ¹ط·آ¸ط¸â€¦ ط·آ±ط¸â€،ط·آ¨ط·آ±ط¸â€° ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ§ط·آ¨ ط¸â€¦ط·آ³ط·آ§ط·آ¦ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ®ط·ع¾ط¸â€ط¸ظ¾ ط·آ¬ط¸â€،ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾:
ط·آ¯ط·آ¹ط¸ث†ط·ع¾ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط¸â€ ط·آ³ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ¶ط·آ¹ ط¸â€¦ط·آ·ط·آ§ط·آ¨ط¸â€ڑ ط·آ§ط·آµط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·إ’ ط·آ¹ط·آ²ط·ع¾ط·إ’ ط·آط¸ئ’ط¸â€¦ط·ع¾ ط¸ث† ط¸â€¦ط·آµط¸â€ط·آط·ع¾ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ث† ط·آ¯ط·آ± ط¸ث†ط·آµط¸ظ¹ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ®ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° (ط·آ±ط¸â€،) ط·آ¯ط·آ±ط·آ¬ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾:
ط¸ث†ط·آµط¸ظ¹ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ث†ط·آ²ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ®ط·آ§ط·آ±ط·آ¬ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ²ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸ث† ط·آ²ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ¨ط·آ¹ط·آ¯ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ... ط¸ئ’ط¸ث†ط·آ´ط·آ´ ط·آ¯ط·آ§ط·آ´ط·ع¾ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ط·آ´ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط¸â€،ط·ع¾ط·آ± ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط·آ±ط¸ث†ط·آ§ط·آ¨ط·آ· ط·آ¨ط·آ§ ط¸ئ’ط·آ´ط¸ث†ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط¸ث† ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ¯ط·آ§ط·آ± ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ط¸ث†ط¸â€ط·ع¾ط¸â€¦ط·آ±ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط¸ث† ط·آ¯ط·آ¹ط¸ث†ط·ع¾ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ث†ط·آط·آ¯ط·ع¾ ط¸ث† ط·آ§ط·ع¾ط·آط·آ§ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾.ط¢آ» ط·ع¾ط¸â€ط·آ§ط·آ´ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€° ط·آط·آ¬ ط·آ§ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€،ط¸ظ¹ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ¶ط·آ¹ ط¸â€¦ط·آ·ط·آ§ط·آ¨ط¸â€ڑ ط¸â€،ط·آ¯ط¸ظ¾ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸آ¾ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط¸â€° ط¸ث† ط·آ§ط·آ¹ط·ع¾ط¸â€ط·آ§ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€ط¸â€¦ط·آ©ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸عکط¸â€، ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯ط¸â€،ط·إ’ ط·ع¾ط¸ث†ط·آ³ط·آ· ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ®ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° (ط·آ±ط¸â€،) ط·آ¯ط·آ± ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ڑط·آ§ط¸â€¦ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¯ط·آ±ط·آ¬ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾:
ط·آ§ط¸â€ أ¢â‚¬عˆط·آ´ط·آ§ط·طŒط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸عکط¸â€، ط¸â€¦ط·آ§ ط¸â€ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¹آ¯ط·آ°ط·آ§ط·آ´ط·ع¾ ط·آ§ط·آ² ط¸ئ’ط·آ¹ط·آ¨ط¸â€، ط¸ث† ط·آط·آ¬ط·إ’ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¨ط·آ± ط·آ¨ط·آ²ط·آ±ط¹آ¯ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ± ط·آ¨ط¸â€ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط¸â€° ط·آ¨ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط¸â€ ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ¨ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آµط·آ¯ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط·آ¸ط¸â€ط¸ث†ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€،ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ¹ط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¹ط¸ئ’ط·آ³ ط·آ³ط·آ§ط·آ²ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¢ط¸ث†ط·آ§ط¸â€° ط·ع¾ط¸ث†ط·آط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ±ط·آ§ ط·آ·ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ²ط·آ¯ط·إ’ ط·آµط·آ¯ط·آ§ط¸â€° ط·آ³ط·آ§ط·آ²ط·آ´ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ±ط¸ظ¹ط¸ئ’ط·آ§ ط¸ث† ط·آ´ط¸ث†ط·آ±ط¸ث†ط¸â€° ط¸ث† ط¸ئ’ط¸ظ¾ط·آ± ط¸ث† ط·آ´ط·آ±ط¸ئ’ ط¸â€ ط¸ث†ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ط¸â€، ط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ§ط·آ² ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ڑط·آ¯ط·آ±ط·ع¾ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ§ط·آ±ط·آ²ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€ ط¸â€، ط·ع¾ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ§ط·آ² ط¸ئ’ط·آ¹ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط·آ² ط¸ئ’ط¸â€ط¸ظ¹ط·آ³ط·آ§ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ¬ط¸â€،ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ² ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ڑط¸ث†ط·آ³ ط¸â€¦ط·آ±ط¹آ¯ ط·آ¨ط·آ± ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ±ط¸ظ¹ط¸ئ’ط·آ§ ط¸ث† ط·آ´ط¸ث†ط·آ±ط¸ث†ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·آµط·آ¯ط·آ§ ط·آ¯ط·آ±ط·آ¢ط¸ث†ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€¦. ط¢آ«٣ط¢آ» (٢٩/ ٤/ ١٣٦٧)