اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ١٦٥
١. ط·آ¶ط·آ±ط¸ث†ط·آ±ط·ع¾ ط·آ¢ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€،: ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط¸â€، ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€،ط·إ’ ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط·آ¶ط·آ±ط¸ث†ط·آ±ط·ع¾ ط¸ظ¾ط¸ث†ط·آ±ط¸â€° ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ§ط·آ¬ط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط·آ² ط¸â€ڑط·آ§ط·آ¹ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ¶ط·آ·ط·آ±ط·آ§ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ§ط·آ¯ط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸ث† ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط·آ¶ط·آ±ط¸ث†ط·آ±ط·ع¾ ط·آ¢ط·ع¾ط¸â€°. ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€ ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط·آ´ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط·ع¾ط·آ´ط·آ®ط¸ظ¹ط·آµ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط¸â€،ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط·آط¸â€ط¸â€، ط·آ®ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ¨ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ´ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€، ط¸â€ ط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ط·إ’ ط·آ¯ط¸â€، ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط·آ¹ط·آ¯ ط¸â€¦ط·آ±ط·آ¯ط¸â€¦ ط·آ¯ط¹â€ ط·آ§ط·آ± ط¹آ¯ط·آ±ط¸ظ¾ط·ع¾ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ´ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ´ط·آ¯. ط·آ§ط·آ² ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ±ط¸ث†ط·إ’ ط·آط¸ئ’ط¸ث†ط¸â€¦ط·ع¾ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·ع¾ط·آµط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ±ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·آ§ط·آ³ ط·آ§ط·آµط¸â€ ط¸â€¦ط·آµط¸â€ط·آط·ع¾ط·إ’ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ث†ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¯ط¸â€،ط·آ¯ ط·ع¾ط·آ§ ط·آ¯ط¸â€، ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ± ط¸â€¦ط·آ±ط·آ¯ط¸â€¦ ط·آ¯ط¹â€ ط·آ§ط·آ± ط·آ²ط·آط¸â€¦ط·ع¾ ط¸â€ ط·آ´ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¯.
٢. ط·آ§ط¸â€،ط¸â€¦ ط¸ث† ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦: ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط·إ’ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط¸â€ ط·آ§ط¹آ¯ط¸â€،ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ± ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¢ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€،ط·آ± ط·آ¯ط¸ث† ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ§ ط¸â€،ط¸â€¦ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯. ط·آ§ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ث†ط¸â€ ط¸ث†ط·آ¸ط¸ظ¹ط¸ظ¾ط¸â€، ط¹â€ ط¸ظ¹ط·آ³ط·ع¾ط·ع؛ ط¸ث†ط·آ¸ط¸ظ¹ط¸ظ¾ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ±ط·آ§ ط¸ث†ط·آ§ط¹آ¯ط·آ°ط·آ§ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸ث† ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ± ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¯ط¸â€،ط¸ظ¹ط¸â€¦. ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¹ط¸â€ ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸ث†ط¸â€ ط¸â€،ط·إ’ ط·آ®ط·آ±ط·آ§ط·آ¨ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ³ط·آ¬ط·آ¯ ط·آ¬ط·آ§ط·آ¦ط·آ² ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ³ط·ع¾ط·إ’ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط¸â€¦ط·آ³ط·آ¬ط·آ¯ط¸â€° ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ±ط¸ئ’ط·آ² ط·ع¾ط¸ث†ط·آ·ط·آ¦ط¸â€، ط¸ث† ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¬ط·آ§ط·آ¯ ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€ڑط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·ع¾ط·آ¨ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ´ط·آ¯ط·إ’ ط·آط·آ§ط¸ئ’ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¯ط·آ³ط·ع¾ط¸ث†ط·آ± ط·ع¾ط·آ®ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ¨ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آµط·آ§ط·آ¯ط·آ± ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯. ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¹â€ ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€° ط·آ¯ط·آ± ط·آµط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´ ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ¯ ط¸ث† ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط·آ¹ط·آ¸ط¸â€¦ (ط·آµ)ط·إ’ ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¯ط·آ³ط·ع¾ط¸ث†ط·آ± ط·ع¾ط·آ®ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ¨ ط¸â€¦ط·آ³ط·آ¬ط·آ¯ ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ¯ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ±ط·آ§ ط·آµط·آ§ط·آ¯ط·آ± ط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ¯. ط¢آ«١ط¢آ» ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط¸â€،ط·إ’ ط¸â€ڑط·آ±ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¬ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€¦ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯:
ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€کط¸عکط·آ°ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط·آ§ط·ع¾ط¸â€کط¸عکط·آ®ط¸عکط·آ°ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط¸â€¦ط¸عکط·آ³ط¸â€™ط·آ¬ط¸ع¯ط·آ¯ط·آ§ط¸â€¹ ط·آ¶ط¸ع¯ط·آ±ط¸عکط·آ§ط·آ±ط·آ§ط¸â€¹ ط¸ث†ط¸عکط¸ئ’ط¸عˆط¸ظ¾ط¸â€™ط·آ±ط·آ§ط¸â€¹ ط¸ث†ط¸عکط·ع¾ط¸عکط¸ظ¾ط¸â€™ط·آ±ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ڑط·آ§ط¸â€¹ ط·آ¨ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط¸â€ ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط¸â€¦ط¸عˆط·آ¤ط¸â€™ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط¸ث†ط¸عکط·آ¥ط¸ع¯ط·آ±ط¸â€™ط·آµط¸عکط·آ§ط·آ¯ط·آ§ط¸â€¹ ط¸â€ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸عکط¸â€ ط¸â€™ ط·آط¸عکط·آ§ط·آ±ط¸عکط·آ¨ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸عک ط¸ث†ط¸عکط·آ±ط¸عکط·آ³ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ط¸عکط¸â€،ط¸عˆ ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€ڑط¸عکط·آ¨ط¸â€™ط¸â€ط¸عˆ ط¸ث†ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸عکط·آط¸â€™ط¸â€ط¸ع¯ط¸ظ¾ط¸عˆط¸â€ ط¸â€کط¸عک ط·آ¥ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€™ ط·آ£ط¸عکط·آ±ط¸عکط·آ¯ط¸â€™ط¸â€ ط¸عکط·آ§ ط·آ¥ط¸ع¯ط¸â€ط¸â€کط¸عکط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آط¸عˆط·آ³ط¸â€™ط¸â€ ط¸عکط¸â€°أ¢â‚¬عˆ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸عˆ ط¸ظ¹ط¸عکط·آ´ط¸â€™ط¸â€،ط¸عکط·آ¯ط¸عˆ ط·آ¥ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€کط¸عکط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸â€ط¸عکط¸ئ’ط¸عکط·آ§ط·آ°ط¸ع¯ط·آ¨ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عک. (ط·ع¾ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،: ١٠٧)
ط¸ث† [ط·آ§ط·آ² ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ§ط¸ظ¾ط¸â€ڑط·آ§ط¸â€ أ¢â‚¬عˆ] ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸â€،ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ± ط¸آ¾ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€، ط·آ¯ط¸ث†ط·آ±ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸â€° ط¸ث† ط¸â€ ط¸ظ¾ط·آ§ط¸â€ڑط·إ’ ط¸â€¦ط·آ³ط·آ¬ط·آ¯ط¸â€° ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ¢ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ¨ ط·آ±ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€ ط¸ث† ط·ع¾ط·آ±ط¸ث†ط¸ظ¹ط·آ¬ ط¸ئ’ط¸ظ¾ط·آ± ط¸ث† ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€ڑط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸ظ¾ط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€° ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸ث† ط¸ئ’ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط·آ§ط¸â€،ط¸â€° ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° [ط¹آ¯ط·آ±ط·آ¯ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ¯ط¸â€ أ¢â‚¬عˆ] ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´ ط·آ§ط·آ² ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط¸ث† ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ±ط·آ´ ط·آ¬ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€، ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط·آ³ط¸ث†ط¹آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ³ط·آ®ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ®ط¸ث†ط·آ±ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ط¸â€ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ³ط·آ¬ط·آ¯ ط·آ¬ط·آ² ط·آ®ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€° [ط¸ث† ط·آ®ط·آ¯ط¸â€¦ط·ع¾أ¢â‚¬عˆ] ط¸â€ڑط·آµط·آ¯ط¸â€° ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ´ط·ع¾ط¸ظ¹ط¸â€¦ط·إ’ ط¸ث†ط¸â€ط¸â€° ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط¹آ¯ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط¸â€،ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ±ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط·آ±ط¸ث†ط·ط›ط¹آ¯ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯.
٣. ط·آ¯ط¸ظ¾ط·آ¹ ط·آ§ط¸ظ¾ط·آ³ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ظ¾ط·آ§ط·آ³ط·آ¯: ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط¸â€، ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€°ط·إ’ ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€، ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ§ط·آ±ط·آ¯ط¸â€° ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¢ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آط·آ§ط¸ئ’ط¸â€¦ ط¸â€ ط·آ§ط¹آ¯ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ¨ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯ط¸ث† ط¹آ¯ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€،ط·آ± ط·آ¯ط¸ث† ط·آ¨ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ظ¹ط¸ئ’ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ ط·ع¾ط·آ®ط·آ§ط·آ¨ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯. ط¸â€¦ط·آµط¸â€ط·آط·ع¾ ط·آط¸ئ’ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ ط¹آ¯ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€¦ ط·آ¶ط·آ±ط·آ±ط·ع¾ط·آ± ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط¹آ¯ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯. ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط·آ«ط·آ§ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ظ¾ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸ظ¾ط¸â€ڑط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ط·آ¨ط·آ·ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ±ط¸ظ¹ط¸ئ’ط·آ§ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ¬ط·آ¨ ط·آ¨ط·آ±ط¸ث†ط·آ² ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط¸â€¦ط·آ´ط¸ئ’ط¸â€ط·آ§ط·ع¾ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ث†ط¸ظ¹ط¹ع©ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آµط¸â€ ط·آ¹ط·ع¾ ط¸â€،ط¸ث†ط·آ§ط¸آ¾ط¸ظ¹ط¸â€¦ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€° ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ¯ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط·إ’ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط¸â€ڑط·آ±ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ط·آ¨ط·آ·ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ±ط¸ظ¹ط¸ئ’ط·آ§ط·إ’ ط¸â€¦ط¸â€¦ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾أ¢â‚¬عˆ